Cmentarz w skale Laorca i Leonardo da Vinci w Lecco, nieznana atrakcja

Jadąc do Lecco, większość z nas wybiera głównie atrakcje w ścisłym centrum, bulwar, Palazzo delle Paure czy też Villę Manziniego. Mamy dla Was jednak wyjątkową atrakcję, która swoją wyjątkowością przyćmiewa część z wyżej wymienionych. Mowa o klimatycznym i unikalnym cmentarzu w skale w dzielnicy Laorca w Lecco, którą prawdopodobnie odwiedził Leonardo da Vinci. Dostaniecie się tutaj do tego bez trudu, zapraszamy do Laorca.

O tym cmentarzu niewiele osób pisze w Internecie, tym bardziej w Polsce. Jesteśmy pierwszym magazynem, który w tak kompleksowy sposób opisał to miejsce. Pewnie przez to, że jest lekko na uboczu (jednak dojazd tam jest banalnie prosty) to nie jest to popularna atrakcja – a zapewne w przyszłości będzie. Warto więc jechać tam teraz, ze względu na intymny charakter tego miejsca. Zacznijmy więc od opisu gdzie i czym jest cmentarz w Laorca w Lecco.

Cmentarz w skale w Lecco, historia

Cmentarz w Laorce ma długą i wyjątkową historię, sięgającą co najmniej XVII wieku. Już w 1649 roku powstało tu ossuarium, przeznaczone dla szczątków osób zmarłych podczas epidemii dżumy. Ponad 100 lat później, w 1765 roku, w tym miejscu utworzono zespół kaplic nawiązujących do Drogi Krzyżowej, inspirowany podobnymi założeniami znanymi ze świętych wzgórz Piemontu i Lombardii. W głównym kościele zachowały się freski z końca XVI wieku oraz stiukowy łuk absydy z połowy XVII stulecia.

W grocie znajdują się kaplice poświęcone Matce Boskiej z Lourdes i św. Janowi Chrzcicielowi z 1289 roku, jak widać miejsce to ma prawie 800-letnią historię, co zostawia w tyle większość atrakcji w centrum miasta. Z tym miejscem wiązano także kult pustelnika Jana, którego schronienie miało znajdować się między skałą a kościołem oraz okolicznych grotach.

To jest ważne: na cmentarzu jest 6767 grobów.

Pierwsze potwierdzone powiększenie nastąpiło w 1839 roku, kolejne w 1885. Po I wojnie światowej odsłonięto tutaj pomnik ofiar oraz aleję pamięci. W 1933 roku mieszkańcy Laorki stanowczo zaprotestowali przeciw planom likwidacji cmentarza (pod petycją w jego obronie podpisało się 700 głów rodzin). Ich petycja została rozpatrzona pozytywnie i cmentarz został w dużej części nienaruszony, część z grobów została przeniesiona do Malgrate. W tym wieku został wpisany na Europejski Szlak Cmentarzy Znaczących.

Cmentarz w skale w Lecco, gdzie jest?

Gdzie znajduje się cmentarz w skale w Lecco? Mieści się w dzielnicy Laorca u podnóża góry Corna di Medale. Ten mały kompleks obejmuje cmentarz, kościół cmentarny, kaplice oraz końcowy odcinek drogi krzyżowej. Znajdziecie go parę minut spaceru od przystanku Lecco Laorca (Monte Ortigara/Berni). Z centrum Lecco (z dworca z przystanku przy ulicy Alessandro Volta) dojedziecie tutaj autobusem numer 1. Z tego miejsca czeka Was parę minut spaceru uliczkami Laorca, co też polecamy jako odpoczynek od zgiełku miasta.

Autobusy linii 1 w Lecco jeżdżą co około 20-40 min a dojazd tam zajmie Wam około 18 minut. Jest to więc bardzo blisko z centrum miasta. Wejście do cmentarza w skale w Lecco jest darmowe.

Cmentarz w skale w Lecco, co zobaczyć?

Cmentarz w Laorce należy do najstarszych w okolicy. Prócz grobowców posiada także oczywiście Drogę Krzyżową prowadząca do cmentarza założoną w 1765 roku. Kaplicę San Giovanni ai Morti (na Google nazywa się San Giovanni Battista e San Giovanni Crisostomo), początkowo to tutaj grzebano ciała (pod posadzką świątyni), potem jednak przeniesiono się na tarasy obok. Kaplicę wzmiankowano już w 1289 roku. Zaraz obok (w części kaplicy) znajduje się ossuarium dla zmarłych podczas zarazy.

Na cmentarzu powstały okazałe grobowce i kaplice rodzin związanych z przemysłem żelaznym doliny Gerenzone. Wyróżniają się m.in. kaplice rodzin Redaelli i Bolis oraz monumentalny grobowiec rodziny Falk. Ich architektura łączy wpływy klasyczne, secesyjne i eklektyczne. W 1930 roku zbudowano zespół ośmiu prywatnych kaplic na niższym tarasie według projektu Giosuè Todeschiniego.¹

Najstarszą częścią jest poziom górny, a dolny utworzono na początku XX wieku. Zachowało się niewiele najstarszych nagrobków. Nowe obrazy do stacji Drogi Krzyżowej stworzył Paolo Gerosa, artysta pochodzący z Laorki.

Kawałek dalej znajduje się Grotta San Giovanni, znana z pięknych stalaktytów, niestety w części rozkradzionych w XIX wieku. Dawniej przypisywano wodzie skapującej w grotach właściwości cudowne – my nie radzimy jej pić.

Cmentarz ma także duże znaczenie dla kultury wspinaczki wysokogórskiej w okolicy, znajduje się tutaj wiele grobów ludzi związanych z okolicą i alpinizmem – dlatego jeśli wspinacie się w wolnym czasie, może to być także ciekawostka dla Was.

W 1967 roku wzniesiono kolejny pomnik poświęcony wszystkim „poległym za ojczyznę”. Jest tam również upamiętnienie pilota Antonio Dell’Oro, który zginął w Afryce w 1940 roku. Sam cmentarz nie jest duży, jego zwiedzanie zajmie Wam pewnie około godziny, dalej jednak znajduje się kolejna ciekawostka.

Grotta San Giovvani i Leonardo Da Vinci

Pamiętajcie, że niedaleko znajduje się również Grotta San Giovanni, z nią związana jest ciekawostka. Otóż jej wnętrze stanowiło tło dla obrazu Lonarda Da Vinci Madonna w grocie (1486, Luwr). Niewykluczone, a w zasadzie wysoce prawdopodobne, że Leonardo w wyżej wymienionej jaskini był i czerpał inspirację do swojego dzieła. Wiemy, że bardzo szczegółowo eksplorował okolicę Lecco i Como.

Źródło i autor zdjęcia: https://www.geodesign.it/vergine-delle-rocce/, Alberto Bellani

Leonardo da Vinci z tego co wiadomo nie tylko zwiedzał Lombardię i okolicę Lecco, ale i o nich pisał (także przewodniki):

Powyżej Como, osiem mil dalej, znajduje się Priniana, która podnosi się i opada co 6 godzin, a kiedy się podnosi, daje tyle wody, że wystarcza ona do napędzania dwóch młynów i jeszcze jej zostaje, natomiast gdy opada, źródło wysycha. Dwie mile wyżej leży Nesso, miejscowość, gdzie rzeka spada z wielką siłą przez ogromne pęknięcie w górze. Takie wyprawy warto odbywać w maju.

Wiemy, że był i w Lecco i okolicy – jak widać po obrazie, zapewne odwiedził też jaskinie Laorki. Grota znajduje się na południowy-zachód od cmentarza, tylko chwilę drogi od tarasów. Polecamy, uwaga bo jest tam ślisko.

Cmentarz w skale w Lecco Laorca, podsumowanie

Jest to wyjątkowa i według nas prawie zupełnie nieznana atrakcja Lecco (zobacz nasz kompleksowy poradnik po Lecco oraz przewodnik po cmentarzu monumentalnym w Lecco), jeśli tam byliście to chapeau bas. Jeśli jesteście chociaż na 2 dni w Lecco, to warto tutaj podjechać i zobaczyć jeden z nielicznych cmentarzy wykutych w skale we Włoszech w którym (prawdopodobnie) był Leonardo da Vinci. Na koniec mamy dla Was parę zdjęć z samego cmentarza w skale w Laorca w Lecco i widoków z tarasów.

Zobacz także informacje o przepięknym i wyjątkowym cmentarzu monumentalnym w Mediolanie oraz o kaplicy czaszek w Mediolanie.

1. T. Rota, Percorsi di arte, storia e paesaggio nei cimiteri di Lecco, ↩︎