Europejskie Dni Dziedzictwa 2026 we Włoszech. Jakie muzea?

26 i 27 września 2026 roku we Włoszech odbędą się kolejne Giornate Europee del Patrimonio (GEP), czyli Europejskie Dni Dziedzictwa. To jeden z najważniejszych corocznych weekendów poświęconych kulturze i historii kraju. W wydarzeniu uczestniczą setki muzeów, galerii, bibliotek, archiwów, stanowisk archeologicznych, pałaców i innych miejsc związanych z włoskim dziedzictwem.

Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Proteggere il patrimonio. Rinnovare, resistere, reinventare”, czyli „Chronić dziedzictwo. Odnawiać, opierać się, wymyślać na nowo”. Hasło nawiązuje do europejskiego tematu Heritage at Risk: Protecting, Renewing, Reimagining i zwraca uwagę nie tylko na ochronę zabytków, ale także na ich adaptację i przekazywanie kolejnym pokoleniom.

Włoski program koordynuje Ministero della Cultura (MiC). Co ważne, w wydarzeniu uczestniczą nie tylko muzea państwowe. W programie znajdują się również instytucje miejskie, regionalne, prywatne, fundacje, archiwa, biblioteki i stowarzyszenia.

Jakie są zasady?

W wielu państwowych muzeach i obiektach kultury odbędą się specjalne, wieczorne otwarcia. Cena biletu wynosi symboliczne 1 euro, z wyjątkiem osób korzystających z ustawowych zwolnień z opłat. Konkretne godziny różnią się w zależności od obiektu.

Nie oznacza to jednak, że cały weekend jest bezpłatny. W sobotę i niedzielę poszczególne instytucje mogą stosować własne zasady. Część wydarzeń jest bezpłatna, część odbywa się w ramach normalnego biletu do muzeum, a niektóre specjalne trasy wymagają wcześniejszej rezerwacji.

Dlatego przed wizytą trzeba sprawdzić konkretny obiekt i konkretną godzinę. Ministerstwo Kultury podkreśla, że program jest na bieżąco aktualizowany i może ulegać zmianom. Szczególną uwagę warto zwrócić na słowa „prenotazione obbligatoria”. Oznaczają one obowiązkową rezerwację. W przypadku „prenotazione consigliata” rezerwacja jest zalecana, ale niekoniecznie obowiązkowa.

Rzym, lista obiektów i muzeów

Rzym jest jednym z miejsc, w których GEP mają szczególnie szeroki program. Wśród uczestniczących obiektów znajdują się zarówno największe atrakcje, jak i miejsca, do których turyści na co dzień zaglądają znacznie rzadziej.

W programie znalazły się między innymi:

Parco archeologico del Colosseo, obejmujący Koloseum, Forum Romanum i Palatyn.

Galleria Nazionale d’Arte Antica w Palazzo Barberini

Galleria Corsini

Galleria Spada

Museo di Roma – Palazzo Braschi

Centrale Montemartini

Villa di Massenzio

Museo di Scultura Antica Giovanni Barracco

Biblioteca Angelica

Biblioteca Casanatense

Biblioteca Vallicelliana

Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia

Villa di Livia

Necropoli Ostiense

Casina del Cardinal Bessarione

Bastione Ardeatino

oraz wiele innych obiektów i miejsc historycznych.

Szczególnie interesująco wygląda program rzymskich stanowisk archeologicznych. W Villa di Massenzio zaplanowano specjalną wizytę multisensoryczną, natomiast w rejonie Ostiense można zobaczyć nowy fragment trasy związanej z antycznymi grobowcami.

Mediolan, lista obiektów i muzeów

W Mediolanie GEP są interesującym uzupełnieniem trwającego w mieście sezonu kulturalnego i Milano Fashion Week.

W programie uczestniczą między innymi Museo Mangini Bonomi, MUDEC – Museo delle Culture, Museo Regionale della Psichiatria oraz Orto Botanico di Brera. Informacje dotyczące lombardzkich uczestników publikuje również Regione Lombardia.

Warto zwrócić uwagę, że mediolański program nie ogranicza się do klasycznych galerii sztuki. Wśród uczestników są również miejsca związane z historią nauki, medycyny, przyrody i społeczną historią miasta.

To dobry przykład tego, czym GEP różnią się od zwykłego weekendu muzealnego. W programie można znaleźć nie tylko najbardziej znane instytucje, lecz także miejsca, które normalnie pozostają poza głównym szlakiem turystycznym.

Florencja: Uffizi, Palazzo Pitti i dziedzictwo Medyceuszy

Florencja należy do najciekawszych miejsc dla osób zainteresowanych sztuką renesansu.

W programie GEP 2026 znalazły się między innymi Uffizi, Palazzo Pitti, Galleria Palatina, Appartamenti Reali, Giardino di Boboli, Corridoio Vasariano, Galleria dell’Accademia, Museo Nazionale del Bargello, Cappelle Medicee, Museo di Palazzo Davanzati, Biblioteca Medicea Laurenziana oraz Biblioteca Nazionale Centrale di Firenze.

Program jest szczególnie bogaty w przypadku kompleksu Palazzo Pitti i Ogrodów Boboli. Organizowane są również specjalne trasy i oprowadzania dotyczące historii poszczególnych kolekcji.

Na szczególną uwagę zasługuje Corridoio Vasariano, którego zwiedzanie w ramach programu GEP wymaga rezerwacji.

Biblioteka Narodowa we Florencji przygotowała natomiast specjalne zwiedzanie swoich zbiorów oraz laboratorium konserwatorskiego. Wizyty są bezpłatne, trwają około 90 minut, a organizator zaleca wcześniejszą rezerwację.

Neapol, pałace, muzea i obiekty pod GEP

Neapol również przygotował bardzo szeroki program.

Wśród najważniejszych uczestników znajdują się Palazzo Reale di Napoli, Museo e Real Bosco di Capodimonte, Museo Pignatelli, Certosa e Museo di San Martino oraz Villa Floridiana.

W Palazzo Reale można wziąć udział w specjalnych wycieczkach na poddasza i Belvedere, położone około 70 metrów nad poziomem morza. Zwiedzanie odbywa się w niewielkich grupach i wymaga rezerwacji.

W Capodimonte program obejmuje zarówno wnętrza muzeum, jak i historyczne ogrody. Wśród prezentowanych dzieł znalazł się między innymi niedawno poddany konserwacji obraz „Ecce Homo” Battistella Caracciola.

Neapol jest również jednym z miast, w których warto wykorzystać sobotni wieczór. Palazzo Reale będzie otwarte specjalnie 26 września od 20:00 do północy, z ostatnim wejściem o 23:00. Wieczorne wejście do państwowych muzeów objęte jest ceną 1 euro.

Bolonia, także miejsca normalnie niedostępne

Bolonia pokazuje inną stronę GEP. Oprócz klasycznych muzeów program obejmuje również historyczne budynki i miejsca, które zwykle nie są dostępne dla zwiedzających.

Ciekawym przykładem jest Palazzo Dall’Armi Marescalchi, obecnie siedziba Soprintendenza Archeologia, Belle Arti e Paesaggio. Budynek zostanie otwarty dla publiczności 26 września. Można zobaczyć między innymi dekoracje autorstwa Guido Reniego i szkoły Carraccich oraz salę owalną z dekoracją Felice Gianiego.

Zwiedzanie odbywa się w dwóch turach, o 10:00 i 11:30, a w każdej może uczestniczyć maksymalnie 25 osób. Wstęp jest bezpłatny i w tym przypadku rezerwacja nie jest wymagana.

W okolicach Bolonii program obejmuje również obiekty archeologiczne i historyczne, między innymi Palazzo delle Tombe oraz Villa Griffone i Mausoleum Marconiego w Sasso Marconi.

Wenecja, lista muzeów i obiektów w czasie GEP

W Wenecji również przygotowano wiele wydarzeń, w tym specjalne spacery i otwarcia miejsc związanych z historią miasta.

Program obejmuje między innymi Museo d’Arte Orientale, Archivio di Stato di Venezia, stanowiska archeologiczne i obiekty historyczne w regionie Veneto.

Jedną z ciekawszych propozycji jest spacer „Quello che tiene in piedi Venezia. I ponti, e chi li mantiene”, poświęcony weneckim mostom i osobom odpowiedzialnym za ich utrzymanie.

Zaplanowano również wydarzenia związane z archiwami, w tym otwarcie Archivio di Stato di Venezia oraz prezentacje dokumentów.

Warto pamiętać, że nie wszystkie wydarzenia w Wenecji mają identyczne zasady dotyczące biletów. Przykładowo wizyta w ogrodzie przy kościele Santissimo Redentore ma bezpłatną część oprowadzania, ale sam wstęp do obiektu jest płatny.

Nie tylko największe miasta

Jedną z największych zalet włoskich GEP jest ich ogólnokrajowy charakter.

W programie znajdują się setki wydarzeń w całym kraju. Szczególnie interesujące mogą być miejsca poza głównymi centrami turystycznymi.

W Lombardii uczestniczą między innymi Parco paleontologico di Cene, muzea miejskie Brescii, Pinacoteca Tosio Martinengo, Museo della Carta oraz mediolańskie MUDEC i Orto Botanico di Brera.

W Veneto program obejmuje między innymi Parco archeologico di Altino, obiekty archeologiczne w Oderzo oraz liczne miejsca w Wenecji i Treviso.

W Apulii w programie znalazł się między innymi Castel del Monte, gdzie 27 września przygotowano specjalną możliwość zwiedzania mniej znanych przestrzeni zamku.

GEP 2026. Najważniejsze informacje w skrócie

Kiedy: 26–27 września 2026
Temat: „Proteggere il patrimonio. Rinnovare, resistere, reinventare”
Organizator i koordynator we Włoszech: Ministero della Cultura
Cena za bilet: 1 euro