W samym sercu dzielnicy Brera w Mediolanie stoi kościół Santa Maria del Carmine. To miejsce o burzliwej historii, które łączy w sobie różne style: od XV-wiecznego gotyku i renesansu, przez barokowe kaplice, aż po neogotycką fasadę z końca XIX wieku. Dziś to tętniąca życiem parafia, w której odprawia się msze po angielsku, a także ciekawy punkt na architektonicznej mapie Mediolanu. Polskich turystów z pewnością zainteresuje również rzeźba stojąca tuż przed wejściem do świątyni.
Kościół Santa Maria del Carmine (Chiesa di Santa Maria del Carmine, Kościół Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel lub jak kto woli Matki Bożej Szkaplerznej) stoi na Piazza del Carmine w dzielnicy Brera, blisko słynnego Castello Sforzesco i słynnej galerii Pinacoteca di Brera, jednej z obowiązkowych atrakcji Mediolanu (link).

Zakon karmelitów przybył do Mediolanu w połowie XIII wieku, a w 1268 roku otrzymał teren w pobliżu dzisiejszego zamku Sforzów. Pierwszy kościół i klasztor zostały wzniesione z początkiem XIV wieku ale spłonęły w 1330 roku. Odbudowana świątynia podupadła pod koniec stulecia, gdy zakonnicy przenieśli się w rejon Porta Comasina.
Budowa obecnego kościoła ruszyła na przełomie 1399 i 1400 roku dzięki wsparciu księcia Gian Galeazzo Viscontiego. Projekt stworzył zakonnik Bernardo da Venezia, karmelitański architekt, który zaprojektował kościół Santa Maria del Carmine w Pawii oraz współpracował przy Certosa di Pavia i mediolańskiej katedrze.

Świątynia powstała na prostym, harmonijnym planie z trzema nawami i nawą poprzeczną (transeptem). Żeby obniżyć koszty, do budowy wykorzystano materiały z rozbiórki poprzedniego kościoła. Prace trwające dopiero od 1432 roku zakończono w 1446 roku, ale niedługo po poświęceniu świątyni zawaliło się sklepienie. Odbudowa pod okiem architektów z rodziny Solarich trwała w latach 1449-1457, tym razem przy finansowym wsparciu rodu Sforzów.
Od połowy XV wieku kościół stał się ulubionym miejscem mediolańskiej arystokracji. Bogate rody fundowały tu własne kaplice i grobowce, które do dziś można oglądać w nawach bocznych.

W XVII wieku prezbiterium przebudowano w stylu barokowym. Z kolei w 1880 roku Carlo Maciachini (twórca słynnego mediolańskiego cmentarza Cimitero Monumentale (link)) zaprojektował obecną fasadę. W 1912 roku architekt Ambrogio Annoni odrestaurował wnętrze, usunął większość XIX-wiecznych dodatków i przywrócił świątyni jej surowy charakter.
Fasada Maciachiniego to świetny przykład lombardzkiego neogotyku. Ma schodkowy układ i ozdobne daszki (baldachimy), a nad głównym wejściem widać półokrągłe pole (lunetę) z wizerunkiem Madonny na tronie w towarzystwie św. Szymona Stocka i anioła.

Od strony ulicy via del Carmine dobrze widać boczną ścianę kościoła z wysokimi oknami i rozetą, a także dzwonnicę. Przed samą świątynią stoi zaś opisywana już przez nas rzeźba Grande Toscano z 1986 roku, autorstwa polskiego artysty Igora Mitoraja.
Wnętrze kościoła ma układ krzyża łacińskiego i najlepiej pokazuje jego pierwotny, późnogotycki charakter. Trzy nawy nakrywają ostrołukowe, krzyżowo-żebrowe sklepienia, a oddzielają je potężne, okrągłe filary o naprzemiennych pasach cegły i kamienia, znak rozpoznawczy lombardzkiego gotyku. Przestrzeń wnętrza jest surowa i harmonijna, co przypomina architekturę zakonów żebraczych. Co ciekawe, kolumny lekko pochylają się w stronę wyjścia.

Główny ołtarz to neoklasycystyczne dzieło Giovanniego Levatiego z 1808 roku. W środku warto też zwrócić szczególną uwagę na oszałamiającą barokową kaplicę Matki Bożej Szkaplerznej z 1588 roku (przebudowana w latach 1673-1676). To jedna z najładniejszych w Mediolanie ale jej zdjęcie nam gdzieś przepadło. Warto popatrzeć też na Kaplicę Hiszpanów oraz neogotycką chrzcielnicę.
Kościół Santa Maria del Carmine nie dorównuje oczywiście mediolańskiej katedrze (link), bazylice św. Ambrożego, kościołom Santa Maria delle Grazie, Santa Maria presso San Satiro, Santa Maria della Passione, San Maurizio al Monastero Maggiore czy tak oryginalnej świątyni jak San Nicolao della Flue. Mimo to, spacerując po dzielnicy Brera, zdecydowanie warto zajrzeć do środka.

Świątynia jest dostępna dla wiernych i zwiedzających za darmo codziennie w godzinach od 7:15 do 19:15. W praktyce (jak w większości mediolańskich kościołów) zdarza się przerwa w ciągu dnia (sjesta) między 12:00 a 16:00, dlatego na zwiedzanie najlepiej wybrać godziny poranne lub późne popołudnie. Świątyni nie wolno zwiedzać w czasie mszy świętych.
Msze święte w poniedziałki o 8:00, 9:00 i 18:30 od poniedziałku do piątku. O 9:30 i 18:30 w soboty oraz w niedziele po angielsku o 10:15 i 16:30 oraz po włosku o 11:30 i 18:30. Różaniec od poniedziałku do piątku o 18:00, we wtorki o 17:30 adoracja Najświętszego Sakramentu. W czwartek o 16:15 po angielsku, a o 17:00 msza święta. W sierpniu i w okresie Bożego Narodzenia i Wielkanocy godziny mszy ulegają zmianom, aktualne zawsze na stronie kościoła.

Dojazd z Piazza del Duomo do kościoła Santa Maria del Camine najłatwiejszy jest czerwoną linią metra M1. Najbliższe stacje metra to Lanza (linia M2) oraz Cairoli (linia M1), oddalone o około 3-5 minut spacerem od świątyni.
Można tu też dojechać słynnym zabytkowym tramwajem linii 1, alternatywnie spod Duomo czy Brery można tu po prostu przyjść spacerem.








