Mediolan atrakcje. Co zobaczyć w Mediolanie? Ciekawe miejsca

Według najróżniejszych szacunków Mediolan znajduje się w czołówce najchętniej odwiedzanych miast we Włoszech. Wiele tanich połączeń lotniczych sprawia, że mimo wysokich cen i luksusowych hoteli Mediolan jest często odwiedzanych również przez Polaków. Wiele osób mylnie zakłada, że Mediolan to miasto, które można zwiedzić w kilka godzin. To oczywiście wierutna bzdura. Atrakcji w Mediolanie jest wręcz niezliczona ilość. Co warto zobaczyć w Mediolanie? Jakie są najważniejsze zabytki i atrakcje w mieście? Oto ciekawe miejsca w Mediolanie.

Mediolanie nie jest miastem tanim, nie jest też miastem przesadnie bezpiecznym (tu: na co uważać w Mediolanie). Zdecydowanie nie jest jednak miastem, które da się zobaczyć w jeden dzień. Wielkość najbogatszego i najlepiej zarabiającego miasta we Włoszech często przytłacza Polaków, którzy myślą, że w Mediolanie atrakcje zaczynają się na katedrze w Mediolanie, a kończą na Galerii Wiktora Emanuela II.

„Mediolan ogarniesz w 1 dzień i nudy na pudy” – twierdzi jedna z turystek na naszej grupie na Facebooku

Mediolan da się zobaczyć w jeden dzień (tu przewodnik na jeden dzień w Mediolanie) spacerując wokół kilku dużych atrakcji i widząc je z zewnątrz. Tak naprawdę to nawet kilka dni to zdecydowanie za mało na skorzystanie z dobrych restauracji, luksusowych zakupów, ogromu atrakcji i zabytków w stolicy Lombardii. Co zobaczyć w Mediolanie? Oto kilka naszych propozycji zawierających te bardziej i mniej znane atrakcje w Mediolanie.

Stacja Milano Centrale

Niezależnie od tego czy przylecieliście na lotnisko Mediolan Malpensa czy Mediolan Bergamo, niezależnie od tego czy przyjechaliście lokalnym pociągiem z Bergamo czy na pokładzie Frecciarossa z Rzymu to swoją podróż po Mediolanie rozpoczniecie w tym miejscu (no albo na stacji Cadorna ale raczej nie).

Już po opuszczeniu pociągu lub wyjściu z autobusu z lotniska w Bergamo stajemy przed miejscem, które można nazwać atrakcją Mediolanu.

Stacja kolejowa Milano Centrale została otwarta 1 lipca 1931 roku chociaż jej budowa ruszyła już w 1912 roku. Swój wkład w rozwój i przyspieszenie ciągnącej się budowy miały władze Benito Mussoliniego dla których oddanie potężnej stacji kolejowej było dowodem potęgi.

Architektura stacji to mieszanka stylów: Liberty, secesji i neoklasycyzmu. Styl ten nazywany jest czasem stylem assyryjsko-mediolańskim. Dworzec zaskakuje 200-metrową fasadą od strony Piazza Duca d’Aosta. Perony kryte są ogromną stalową konstrukcją Alberto Favy o długości 341 metrów. Stacja ma 66 500 metrów kwadratowych powierzchni. Centralny łuk ma 72 metry wysokości. Budynek ozdobiono rzeźbami, mozaikami i freskami, które czają się wszędzie. To największy budynek stacji kolejowej pod względem kubatury w całej Europie.

Na szczególną uwagę zasługuje ukryty gem całej stacji czyli Sala Reale (Sala Królewska). To luksusowa poczekalnia dla rodziny królewskiej Savoia zaprojektowana przez Ulisse Stacchiniego. Podzielona jest na dwa piętra Sala delle Armi (dekorowana reliefami z motywami wojennymi) oraz górne piętrą z właściwą Sala Reale. Uważne oko przyglądając się dekoracji inkrustowanego parkietu dostrzeże w nim popularne w ówczesnej epoce dekoracje przygotowane na cześć przywódcy jednego z krajów sprzymierzonych.

Poza tym? Mozaiki, majoliki, marmurowe fontanny, hebanowe meble czy niezwykle wystawnie dekorowana toaleta. Wstęp z legalnym przewodnikiem (wycieczki na zwiedzanie stacji to koszt około 25-30 EUR), w czasie wystaw lub w wyjątkowych sytuacjach. Wejście po południowo-wschodniej stronie dworca (od Piazza Luigi di Savoia, muzeum Memoriale della Shoah i urzędu pocztowego)

 

Milano Centrale obsługuje około 500 pociągów i 300-350 tysięcy pasażerów dziennie. Budynek dworca połączony jest z liniami metra, można tu dojechać tramwajami, autobusami i shuttlebusami z lotnisk. Znajdują się tu liczne sklepy i kawiarenki. Przed wyruszeniem w stronę kolejnych atrakcji warto zatrzymać się na chwilę i obejrzeć również ten wyjątkowy dworzec.

Podziwiając wnętrze i fasadę stacji Milano Centrale warto uważać. Dworzec i okolica to centrum mediolańskiej przestępczości zwłaszcza kradzieży i kradzieży kieszonkowych. Pomimo pozornych zalet takich jak bliskość węzłów przesiadkowych i łatwy dojazd zdecydowanie nie jest to okolica w której warto spać w Mediolanie (tutaj takie w których warto).

Ostatnia Wieczerza i bazylika Santa Maria della Grazie

Na pierwszy ogień miejsc, które warto zobaczyć w Mediolanie jedno z najsłynniejszych dzieł w historii świata czyli Ostania Wieczerza (Il Cenacolo lub też L’Ultima Cena) autorstwa Leonarda da Vinci. Obraz, a właściwie malowidło ścienne, wykonane przez mistrza w latach 1495-1498 powstało na zlecenie Ludwika Sforzy i znajduje się w refektarzu klasztoru dominikanów obok bazyliki Santa Maria delle Grazie przy Piazza di Santa Maria delle Grazie pod numerem 2.

Ostatniej Wieczerzy Leonarda da Vinci nie trzeba chyba nikomu przedstawiać. Obok Mona Lisy, znajdujące się w Luwrze w Paryżu, uznawana jest za jedno z najwybitniejszych dzieł genialnego twórcy. Nie jest to jedyne dzieło Leonarda da Vinci, które można zobaczyć w Mediolanie.

W stolicy Lombardii zobaczyć można też zbiór rysunków Codex Atlanticus oraz porter muzyka (przypisywany Leonardowi) znajdujące się w Pinakoteka Ambrosiana.

Wracając do Ostatniej Wieczerzy. Dzieło wykonane w eksperymentalnej technice temperą na suchym tynku zaczęło niszczeć już w kilka lat po ukończeniu. Ostatnia Wieczerza wymaga częstych prac konserwacyjnych i kontrolowanych warunków. Z tego powodu dostęp do fresku jest mocno limitowany.

Dzieło chcą podziwiać tysiące ale dziennie może zobaczyć go niespełna 300 osób, a czas który możemy spędzić w pomieszczeniu w którym znajduje się również fresk Ukrzyżowanie autorstwa Giovanniego Donato da Montorfano z końca XV wieku, to zaledwie 15 minut. Pod względem dostępu dla zwiedzających to jedna z atrakcji najbardziej limitowanych na świecie.

Monumentalny fresk, którego wymiary to 460 × 880 cm, przedstawia biblijną scenę ostatniej wieczerzy Jezusa z Apostołami. Fresk przedstawia Jezusa w dramatycznym momencie ogłoszenia zdrady Judasza. Leonardo, dzięki innowacyjnemu zastosowaniu perspektywy linearnej, dynamicznej kompozycji i głębokiej ekspresji postaci, stworzył dzieło, które zrewolucjonizowało zachodnią sztukę.

Bilety należy rezerwować z wyprzedzeniem (często 2–3 miesiące wcześniej, tutaj piszemy o tym szerzej) najlepiej przez oficjalną stronę internetową. Jak na unikalność dzieła zwiedzanie wcale nie jest drogie – koszt wstępu do reflektarza klasztoru Santa Maria delle Grazie to zaledwie 15 EUR.

Jeśli nie udało Wam się kupić biletów na Ostatnią Wieczerzę z odpowiednim wyprzedzeniem tutaj kilka porad dotyczących ostatniej szansy na zdobycie biletu. Gdy nie ma już wejściówek wyjściem jest zapłacenie za „wycieczkę z przewodnikiem” od jednego z licznych pośredników. Zawsze też można zobaczyć chociaż bazylikę reprezentującą gotycko-renesansowy styl. To w pełni darmowa atrakcja Mediolanu. Cały kompleks klasztoru i kościoła został wpisany na Listę UNESCO.

 

Katedra w Mediolanie

Z jednej z najtrudniej dostępnych atrakcji w Mediolanie przechodzimy do tej odwiedzanej przez tysiące turystów dziennie, w której jednocześnie znajdują się nawet i setki odwiedzających, a bilety można kupić nawet stojąc w kolejce do wejścia (zwykle można, w sezonie nawet i tu lepiej bilety zarezerwować wcześniej).

Katedra w Mediolanie to jeden z największych symboli lombardzkiego miasta i jedna z najsłynniejszych katedr świata.

Katedra Narodzin św. Marii w Mediolanie to jeden z największych kościołów świata mogący pomieścić nawet około 40 tysięcy wiernych. Wymiary budynku to 157 metrów długości i 93 metry szerokości. Wysokość centralnej nawy to około 45 metrów, a najwyższy punkt kościoła czyli szczyt iglicy ze słynnym złotym posągiem Madonniny sięga 108,5 metra. Katedra przyciąga wzrok już samą fasadą. Słynna sakralna budowla zdobiona jest tysiącami rzeźb i płaskorzeźb, gargulców, charakterystycznymi rzygaczami, witrażami czy wieżyczkami.

Katedra kusi oszałamiającym pięcionawowym wnętrzem co jest dość rzadką sytuacją w przypadku katedr. Duomo powstała w gotyckim stylu ale znajdziemy tu również elementy renesansu i neogotyku. We wnętrzu uwagę zwraca oczywiście główny ołtarz w prezbiterium, relikwie i niezwykle realistyczny posąg św. Bartłomieja z 1562 dłuta Marco d’Agrate przedstawiający świętego bez skóry z nadspodziewanie wyraźnie odwzorowanymi detalami anatomicznymi. We wnętrzu zwracamy też uwagę na linię zegara słonecznego.

Katedra posiada jedne z największych organów we Włoszech, używane podczas mszy i koncertów. Okazjonalnie organizowane są koncerty organowe, które pozwalają docenić akustykę katedry. W mediolańskiej katedrze znajduje się też Santo Chiodo czyli jedna z najważniejszych relikwii – gwóźdź uważany za gwóźdź z krzyża Jezusa Chrystusa.

Katedra to też znajdująca się pod ołtarzem krypta św. Karola Boromeusza spoczywającego w kryształowej trumnie, którą zobaczycie powyżej. Jeśli kupujecie bilety to naprawdę warto dopłacić by zobaczyć to miejsce. Pod katedrą znajdują się pozostałości dawnej bazyliki Santa Tecla i baptysterium San Giovanni alle Fonti z IV wieku.

Przy Piazza del Duomo 12 znajduje się jeszcze warte uwagi muzeum Museo del Duomo otwarte od 10 do 19:00. Wiele osób nawet nie wie o jego istnieniu. Tutaj opisujemy je ze szczegółami – link.

Bilet jest dodatkowo płatny ale w cenie jest wstęp do kościoła Chiesa di San Gottardo in Corte. Wstęp do katedry, obszaru archeologicznego, krypty, muzeum katedralnego z niesamowitą drewnianą rzeźbą katedry i kościoła możliwy jest na bilecie Culture Pass, który naprawdę polecamy.

 

 

Największą atrakcją dla wielu jest spacer po tarasach czy też jak kto woli dachu katedry. Można mieć o nim mieszane odczucia bowiem widok na Piazza del Duomo nie wszystkich powala na kolana, a panorama Mediolanu wcale nie jest jakoś oszałamiająco piękna.

Uwaga też na bilety z windą. Winda to trochę scam bowiem windą jedynie wjeżdżamy, a schodzi się i tak po schodach co jest naprawdę uciążliwe. Pamiętajmy też, że Katedra Narodzin św. Marii to przede wszystkim Dom Boży.

Należy zachowywać się z godnością i z godnością się ubrać. Wierni mogą skorzystać z darmowego wstępu na modlitwę. Tutaj przedstawiamy cennik katedry w Mediolanie.

Galleria Vittorio Emanuele II

Na naszej liście nie mogła nie znaleźć się Galleria Vittorio Emanuele II. Galeria nazywana „Salonem Mediolanu” to nie tylko jedno z najstarszych centrów handlowych świata ale też architektoniczne arcydzieło. Zbudowana w latach 1865–1877 według projektu Giuseppe Mengoniego galeria łączy Piazza del Duomo z Piazza della Scala. Nie ma cennika i można do niej po prostu wejść przez co przyciąga prawdziwe tłumy.

Wymiary galerii robią wrażenie: 196 metrów długości, 105 metrów szerokości i szklana kopuła wznosząca się na 47 metrów. To architektoniczne neorenesansowe cudo stawiane jest często za wzór i archetyp XIX-wiecznego pasażu handlowego. Galeria nazwana jest oczywiście na cześć pierwszego króla zjednoczonych Włoch, którego pomnik zobaczycie niedaleko na placu przed katedrą.

Galeria słynie z majestatycznej konstrukcji kopuły (najpiękniejsza przed Bożym Narodzeniem gdy stoi pod nią choinka), zdobiona jest freskami i mozaikami. Tu na uwagę zwracają bycze jaja na posadzce na których kręcenie się rzekomo przynosi szczęście.

Pod kopułą znajdziemy luksusowe butiki, a sam budynek galerii mieści także hotel Galleria Vik Milano znany wcześniej jako Town House Galleria i jest domem dla takich atrakcji jak interaktywne muzeum Leonardo3 Museum i Osservatorio Fondazione Prada.

Powiedzmy to sobie szczerze – dla większości osób odwiedzających Mediolan zakupy w jednym z najsłynniejszych i najdłużej działających centrów handlowych świata, w których znajdziemy butiki takich marek jak Moncler, Borsalino, Prada, Chanel czy obciachowego luksusu w postaci Gucci, to tylko marzenie i pozostaje im wyłącznie spacer w otoczeniu luksusu.

Nie znaczy to oczywiście, że w Galerii Vittorio Emanuele znajdują się same luksusowe miejsca. Jeśli nie mamy tysięcy euro na koncie by sprawić sobie pamiątkę w postaci torebki Galleria z Prady (nazwanej tak na cześć opisywanego miejsca) czy klasyka klasyków w postaci Chanel 2.55 to i tak możemy wpaść do którejś ze znajdujących się tu urokliwych kawiarenek i restauracji w których ceny zaskakują. Pozytywnie.

Jakich? Do działających od początku Caffe Campari, Cafe Savini (znana wcześniej jako Caffe Gnocchi) czy Caffe Biffi. Możemy wypić aperola w słynnym lokalu Terrazza Aperol, odwiedzić klasyczną kawiarenkę Motta, kupić tanią pamiątkę czy iść na shopping na „luksusowy” fast-fashion w postaci „butiku” hiszpańskiej marki Massimo Dutti (należącej do tej samej grupy kapitałowej co… Zara).

Galeria, zbombardowana w czasie II wojny światowej, zasługuje na obszerny artykuł na kilkanaście stron A4 ale i tak nikt go nie przeczyta więc prędko go nie napiszemy.

Cmentarz Monumentalny

Jest w Europie kilka miast, jak Lwów czy Wilno, do których polscy turyści podróżują z myślą o odwiedzeniu lokalnego cmentarza nieodłącznie wpisanego w ich wyjątkową historię. Mediolan do nich nie należy. Jeszcze. Tak jak rozpropagowaliśmy karnet IO Viaggio za pośrednictwem naszych facebookowych grup tak teraz chcemy wypromować to miejsce. Cmentarz Monumentalny w Mediolanie zasługuje na szczególną uwagę i jakoś nie uzyskał jeszcze należytej mu popularności wśród turystów.

Malowniczą nekropolię, podobnie z resztą jak Cmentarz Monumentalny w Bergamo, można z powodzeniem określić mianem galerii sztuki pod gołym niebem. To nie jest cmentarz przypominający nawet najpiękniejsze znane Polakom cmentarze jak Cmentarz Łyczakowski czy Rakowicki. To coś zupełnie innego.

Cmentarz został otwarty w 1866 roku. Nekropolię zaprojektował Carlo Maciachini w stylu eklektycznym. Znajdziemy tu cechy stylu gotyckiego, romańskiego, a nawet bizantyjskiego. Zlokalizowany niedaleko od centrum miasta cmentarz zajmuje powierzchnię około 250 000 metrów kwadratowych.

Podobnie jak Rakowicki czy Łyczakowski ten Monumentalny powstał w odpowiedzi na potrzebę konsolidacji mniejszych cmentarzy miejskich wydanych wówczas przez okupacyjną austriacką administrację Królestwa Lombardzko-Weneckiego. Budowa rozpoczęła się w 1863 roku, a pierwsza ceremonia pochówku (kompozytora Gustavo Nosedy) odbyła się 2 listopada 1866 roku. Oficjalne otwarcie cmentarza miało miejsce 1 stycznia 1867 roku.

Ogromne główne wejście na cmentarz wzniesione w stylu neogotyckim, pierwotnie planowane było jako kościół. Od 1870 roku służy jako miejsce spoczynku wybitnych postaci, takich jak Alessandro Manzoni i Carlo Cattaneo. Wnętrze kaplicy z pochówkiem Manzoniego projektu Carlo Maciachiniego naprawdę warto odwiedzić.

Znajdziemy tu monumentalne pochówki rodów przemysłowców (np. Falck, Bocconi, Campari) oraz dzieła artystów, takich jak Adolfo Wildt, Giò Ponti czy Lucio Fontana. Znajdują się tu również pochówki niechrześcijańskie.

Jednymi z najbardziej oszałamiających grobowców jest grób Antonio Bernocchiego, wykonany przez Giannino Castiglioni, rzeźba odtwarzająca Ostatnią Wieczerzę na grobie Davide Campari, pochówek Gaetano Casati, zaprojektowany przez Gaetano Morettiego, grobowiec Arturo Toscanini. Warto zwrócić uwagę na Civico Mausoleo Palanti czyli monumentalny grobowiec, który w czasiach II wojny światowej wykorzystywano jako schron przeciwlotniczy.

Wstęp na cmentarz jest za darmo, tak jak to powinno być na każdy szanujący się cmentarz. Otwarte w sezonie letnim do 18:00, a w zimowym do 17:00.

Kanały w Mediolanie

Większość znaczących miast Europy powstała nad dużymi rzekami. Na wieloletni rozwój miast takich jak Budapeszt, Wiedeń, Paryż czy Londyn wpływało położenie nad dużą rzeką. Jakim cudem więc Mediolan, przez który nie przepływa żadna rzeka o ogólnokrajowym znaczeniu, wyrósł na taką potęgę? Między innymi przez rozbudowany system kanałów.

O kanałach w Mediolanie, również będących po części jednym z dzieł Leonarda da Vinci, można by napisać cały obszerny artykuł, a dziś więc tylko krótko.

Już w czasach średniowiecza Mediolan zaczęto łączyć kanałami ze znaczącymi zbiornikami i ciekami wodnymi okolicy. Kanały sięgały m.in. do lombardzkich jezior ale zwłaszcza do rzeki Ticino, dając już dalej przez Pad połączenie z Mediolanu aż do Adriatyku. Kanały służyły do transportu towarów (w tym marmuru z kamieniołomu Candoglia na budowę katedry), a także jako ciągi komunikacyjne.

W znacznej części przetrwały do dzisiaj, a kilka z nich – Naviglio Grande, Naviglio Paderno i Naviglio Pavese stanowi prawdzie atrakcje turystyczne Mediolanu. Czasem nazywane przez polskich blogerów „Wenecją Mediolanu„. Oczywiście porównanie to jest tak samo trafne jak większość innych porównań stosowanych przez polskich blogerów wycieczkowych ale mimo to kanały w Mediolanie naprawdę warto zobaczyć. Można też przepłynąć się po nich gondolą lub popłynąć w rejs.

Tak zwany rejon Navigli w Mediolanie kryje wiele ciekawostek i jest jednym z ciekawszych miejsc gdzie warto spać w Mediolanie. Największe atrakcje to m.in. spacery przy Navilgio Grande na brzegach którego znajdują się liczne urokliwe knajpki (w tym jedna z ciekawszych Bele Ristorante albo znany chociaż niezbyt dobrze oceniany bar Manhattan ze słynnym aperitivo czy kawiarenka Mag Cafe). Wiele osób kojarzy Navigli z gigantycznym targiem staroci odbywającym się w ostatnie niedziele każdego miesiąca.

Co można tu zobaczyć? Ciekawy jest już sam Naviglio Grande. Naviglio Grande długości blisko 50 kilometrów to najstarszy kanał w systemie kanałów Mediolanu, którego początki sięgają XII wieku. Pierwsze prace rozpoczęto w 1177 roku, a stał się w pełni żeglowny w 1272 roku. Da Vinci, po przybyciu do Mediolanu, pracował m.in. nad układem śluz dla całego systemu.

Ciekawe miejsca to alejka Vicolo del Lavandai historycznie będąca miejscem w którym… prano bieliznę zamożnych rodzin Mediolanu, Ponte di Pietra ale nie ten w Weronie tylko w Mediolanie. Słynny most nad Naviglio Grande, ostatecznie wykonany w 1900 roku z żelbetonu, znacie pewnie z wielu zdjęć przedstawiających stolicę Lombardii, a jeśli nie znacie to jest poniżej.

 

Zwracamy uwagę na odremontowany zbiornik wodny Darsena i znajdującą się nieopodal niedaleko bramę miejską Porta Ticinese. Osoby chcące czegoś nieco bardziej kameralnego mogą udać się nad kanał Naviglio Pavese, który również niezwykle często pojawia się na zdjęciach, a jeśli chcecie zobaczyć miasto z zupełnie innej perspektywy to znajdziecie nawet rejsy po kanałach Mediolanu.

Mającym więcej czasu można polecić spacer brzegami Naviglio di Bereguardo, a jeśli macie kilka dni na zwiedzanie okolic to wartym obejrzenia miejscem jest urokliwy kościółek Santuario di Sant’Invenzio w Gaggiano koło Mediolanu stojący nad brzegiem jednego z kanałów.

Teatro alla Scala

To jedna z najsłynniejszych oper świata. Teatro alla Scala w Mediolanie otwarto 3 sierpnia 1778 roku początkowo pod nazwą Nuovo Regio Ducale Teatro alla Scala.

Gmach według planów Giuseppe Piermariniego wzniesiono w stylu neoklasycystycznym. Powstał po pożarze, który strawił gmach Teatro Regio Ducale 25 lutego 1776 roku. Miejsce błyskawicznie stało się kulturalnym centrum nie tylko Mediolanu ale całej włoskiej sceny muzycznej. Na deskach la Scala w Mediolanie występowały takie sławy jak Giuseppe Verdi, Giacomo Puccini czy Gaetano Donizetti. Opera stała się europejskim centrum baletu, opery. Dziś odbywają się tu również koncerty symfoniczne.

O ile fasada opery w Mediolanie nie jest aż tak okazała jak gmach Opéra National de Paris czy ikoniczny jak sylwetka Wiener Staatsoper o tyle turystów do budynku przyciąga nie tyle jego fasada czy (nie tylko) odgrywane tu spektakle operowe, ale charakterystyczna sala widowiskowa.

Sala składa się z parteru (platea), czterech rzędów lóż (palchi) oraz górnej galerii (loggione). Widownia mieści około 2000 osób, a jej bogate zdobienia można zobaczyć nie tylko w czasie spektakli czy organizowanego zwiedzania wnętrza teatru ale również jeśli wykupimy bilet na zwiedzanie znajdującego się w operze muzeum.

 

Warto pamiętać jednak, że możliwość spojrzenia na jedną z najsłynniejszych sal operowych w tej części Europy dostępna jest wyłączenie w chwilach w których na sali nie odbywają się próby do spektakli lub nie jest ona wynajęta na inne wydarzenia.

Przed wybraniem się do La Scala na zwiedzanie muzeum warto odwiedzić oficjalną stronę internetową na której wyszczególnione są informacje o tym czy główna sala widowiskowa jest dostępna dla zwiedzających. Więcej o cenniku takiego zwiedzania przeczytacie w jednym z naszych poprzednich artykułów.

Pinakoteka Ambrozjańska

Pinakoteka ambrozjańska została ufundowana przez Federico Borromeo w 1618 roku w budynkach Biblioteki Ambrozjańskiej, założonej parę lat wcześniej. Dziś oba obiekty położone są w jednym kompleksie kulturalnym. Znajdziecie tutaj sporej wielkości galerię wypełnioną obrazami i rzeźbami. Część z nich została podarowana przez samego Borromeo w 1618 roku.

Pinakoteka powstała z zamysłem pomocy uzdolnionym artystycznie uczniom, którzy mogli się tutaj uczyć i szkolić za darmo. Wejście do Pinakoteki kosztuje 17 EUR lub 20 EUR z kryptą San Sepolcro, dzieci od 15 roku zapłacą 10 EUR, od 6 do 14 roku życia 5 EUR bilet dla seniora kosztuje 13 EUR, działa oczywiście darmowy wstęp na Abbonamento Musei.

Budynek Palazzo dell’Ambrosiana, w którym mieści się galeria, powstał w stylu klasycystycznym i neoklasycystycznym w XVII wieku, z późniejszymi rozbudowami. Pinakoteka szybko stała się kulturalnym centrum Mediolanu, oferując darmowy dostęp do sztuki w celu edukacji artystycznej.

Ze znanych dzieł zwróćcie uwagę na Portret Muzyka Leonarda Da Vinci, Kosz Owoców Carravaggio, znany jako pierwsza marta natura, oraz szkic Szkoły Ateńskiej Rafaela mierzący 5 na 7,7 metra. Kolejne z ciekawych eksponatów znajdują się w umiejscowionej w Pinakotece Ambrozjańskiej bibliotece, są to szkice Leonarda.

 

Pinakoteka jest otwarta od poniedziałku do niedzieli w godzinach 10:00–18:00 (kasa biletowa do 17:30), zamknięta w środy oraz w niektóre tylko święta. Przed wizytą warto sprawdzić oficjalną stronę: ambrosiana.it.

Biblioteka Ambrozjańska

Biblioteka Ambrozjańska to kiedyś budynek w którym umiejscowiono Pinakotekę, dziś to jedna z sal do których możecie wejść zwiedzając kompleks.

Jest to trzecia najstarsza biblioteka publiczna w Europie po tej w Oksfordzie i po Biblioteca Angelica w Rzymie. Została założona przez arcybiskupa Mediolanu kardynała Federico Borromeo w 1607 roku i otwarta dla publiczności 8 grudnia 1609 roku. Nazwano ją oczywiście na cześć św. Ambrożego czyli świętego będącego patronem Mediolanu.

To wyglądająca zjawiskowa sala biblioteczna w której znajdziecie słynne szkice Leonarda da Vinci z Kodeksu Atlantyckiego oraz Kodeks Muratoriego, czyli zbiór Ksiąg z Nowego Testamentu. W zbiorach biblioteki jest około 750 tysięcy książek i około 35 tysięcy manuskryptów. Wśród innych ważnych elementów kolekcji wymienić można na przykład ilustrowany manuskrypt Iliady Ilias Picta.

Pinacoteca Ambrosiana jest dostępna do zwiedzania, a opcji zwiedzania jest kilka. Bilet uprawniający do zwiedzania tylko Pinakoteki kosztuje 17 EUR z abilet normalny, 5 EUR za dziecięcy, 10 EUR za bilet studencki i 13 EUR za bilet dla osób powyżej 65. roku życia. Do cen rezerwacji biletu za pośrednictwem oficjalnej strony internetowej trzeba doliczyć jeszcze koszt rezerwacji.

Zamek Sforzów

Castello Sforzesco to kolejna z wyjątkowo charakterystycznych budowli Mediolanu w dodatku ściągająca wielu turystów bo jest darmowa lub bardzo tania. Ta ogromna renesansowa forteca w centrum miasta uważana jest za jedną z największych cytadel w Europie.

Budowa rozpoczęła się w XIV wieku jako zamek Viscontich, ale prawdziwy blask zyskała w XV wieku za panowania Francesco Sforzy, który w 1450 roku powierzył przebudowę architektowi Bartolomeo Gadio. Później Filarete zaprojektował imponującą wieżę wejściową – Torre del Filarete.

Przez wieki zamek służył jako rezydencja książęca (m.in. dla Ludovica il Moro), forteca militarna pod panowaniem hiszpańskim i austriackim, a nawet koszary. W XIX wieku, dzięki restauracji prowadzonej przez Lucę Beltramiego, odzyskał dawny splendor i stał się siedzibą muzeów. W zbiorach zamku znajdują się ciekawe eksponaty.

Zobaczymy tu ostatnie dzieło Michała Anioła: Pieta Rondanini oraz freski Leonarda da Vinci w Sala delle Asse . W murach zamku znajdują się m.in.: Museo d’Arte Antica z monumentalnymi rzeźbami i zbrojownia, Pinacoteca del Castello Sforzesco z kolekcją około 230 obrazów z półtnami Mantegny, Tycjana czy Canaletta, kolekcje archeologiczne w Museo Archeologico (w tym egipskie – obecnie część w renowacji) oraz dedykowane muzeum Museo Pietà Rondanini Michelangelo w dawnym Ospedale Spagnolo.

Jest tu też Museo delle Arti Decorative ze szkłem weneckim, kolekcją mebli czy porcelany. Museo dei Mobili e delle Sculture Lignee z kolekcją mebil i rzeźb drewnianych, Museo degli Strumenti Musicali prezentujące jedną z największych w Europie kolekcji instrumentów muzycznych.

Dziedzińce i mury zamkowe są otwarte codziennie od 7:00 do 19:30, a wstęp bezpłatny.

Muzea są bardzo tanie, wejście do zamku to koszt 5 EUR i jest to cena za wszystkie znajdujące się na zamku muzea. Przed wizytą koniecznie warto odwiedzić oficjalną stronę: milanocastello.it. Tam znajdują się aktualne komunikaty, godziny otwarcia i możliwość zakupu biletów online i szczegóły o wystawach czasowych.

Parco Sempione

Parco Sempione to jeden z największych i najpiękniejszych parków miejskich w Mediolanie. Park położony w samym centrum miasta w niedalekim sąsiedztwie z Zamkiem Sforzów (Castello Sforzesco) opisywanym już wcześniej. Jego nazwa pochodzi od przełęczy Simplon w Alpach oraz od Corso Sempione czyli monumentalnej drogi zbudowanej w czasach napoleońskich, która łączyła Mediolan z Paryżem i północną Europą.

Historia parku sięga średniowiecza. Na tym terenie znajdował się prywatny ogród myśliwski Viscontich, zwany Barcho, należący do zamku. Po upadku dynastii Sforzów i w okresie dominacji hiszpańskiej obszar popadł w zapomnienie i służył jako pastwiska, a później jako plac ćwiczeń wojskowych. Na jego miejscu miała później powstać dzielnica wzniesiona na cześć Napoleona, jednak finalnie powstał tutaj park w stylu angielskim ukończony w 1894 roku według planów Emilio Alemagna.

W Parco Sempione znajduje się wiele ciekawych budynków i miejsc, takich jak: Acquario Civico, Most Syrenek, Torre Branca, Biblioteca Parco Sempione czy pobliskie Castello oraz Arco Della Pace i stadion Arena Civica.

Parco Sempione owiany jest też mroczną legendą o Czarnej Damie (Dama Nera). Według podań w mgliste wieczory (zwłaszcza zimowe) można w parku poczuć zapach fiołków, a potem ujrzeć elegancką kobietę w czarnej sukni z welonem zasłaniającym twarz. Uwodzi ona samotnych mężczyzn, prowadzi ich przez ukryte ścieżki do tajemniczej willi, gdzie para oddaje się namiętności.

Gdy kochanek podnosi welon… odkrywa czaszkę z pustymi oczodołami i fakt tego, że ukochana jest martwa. Przerażony ucieka, ale wpada w obłęd, na zawsze obsesyjnie szuka zaginionej willi i ukochanej. Legenda powstała pod koniec XIX wieku i inspirowała nawet włoskie komiksy. Czarnej Damy pewnie nie spotkacie ale jeśli będziecie mieć szczęście to zobaczycie tu papugi.

Arco della Pace, Porta Sempione

Nie tylko Paryżanie mają swój łuk triumfalny, mają go także Mediolańczycy – Arco della Pace, czyli Łuk pokoju jest także bramą miejską wzniesioną w 1838 roku. Na jej miejscu stały stare umocnienia rzymskie, a jej miejsce wyznacza trasę to Paryża przez przełęcz Simplon. Dzis Łuk Pokoju i brama Simplon nie jest na rogatkach miasta, a w jego centrum przy parku Simplon (Sempione) zaraz obok Zamku Sforców.

Łuk zaprojektował i zapoczątkował budowę w 1807 roku architekt Luigi Cagnola – ukończył go Francesco Londonio i Francesco Peverelli w 1838 roku. Konstrukcja ma 25 metrów wysokości (bez Sestigi) i 24 metry szerokości, zbudowana jest głównie z granitu baveno.

Łuk położony jest na linii widokowej z Park Sempione i Zamku Sforców, jednak najciekawsze zobaczycie z bliska. Jego boki zdobią płaskorzeźby związane z historią tej części Europy, a na jego szczycie umiejscowiono wykonaną z brązu rzeźbę Sestiga della Pace, dzieło Abbondio Sangiorgia – czyli pomnik przedstawiający rydwan bogini pokoju wjeżdżającą do Mediolanu. Została ona odlana w mediolańskiej odlewni Manfredini.

Wiąże się inna ciekawa historia – całość rzeźb z brązu, która musiała być umieszczona na górze Łuku ważyła ponad 36 ton. Przewiezienie jej 3 km od odlewni Manfredini zajęło 46 godzin na specjalnej platformie na torach. Na szczyt za pomocą 12 wciągarek uniosło ją, aż 304 mężczyzn w niecałą godzinę.

Podobno (aczkolwiek pewnie jest to legenda), początkowo Sestiga miała być umieszczona w kierunku Paryża, jednak Austriacy na złość Francuzom obrócili ją zadkiem w kierunku stolicy Francji – faktografia wydaje się jednak temu przeczyć.

Najważniejsze płaskorzeźby na Arco Della Pace: Kongres Praski, Bitwa pod Lipskiem, Kongres Wiedeński, Bitwa pod Kulm, Spotkanie trzech sprzymierzonych władców, Bogowie Mitologiczni (m.in Herkules, Mars, Minerwa czy Apollo) a także posągi rzek, Padu, Ticino, Tagliamento oraz Adygi. Na górze Łuku (w kierunku zamku) znajduje się inskrypcja:

„Mediolańczycy poświęcili rok MDCCCVII nadziejom Królestwa Włoch pod auspicjami Napoleona I, a uwolnieni od niewoli, z radością powrócili MDCCCLIX”.

Torre Branca

Pozostajemy w okolicy i udajemy się nieco wyżej niż poziom ulicy. Panorama Mediolanu zdecydowanie nie jest największą atrakcją miasta ale jeśli chcemy popatrzeć na Mediolan i okolice z góry to niewiele jest miejsc lepszych od Torre Branca.

Torre Branca, znana również jako Torre Littoria lub Torre del Parco, to stalowa wieża widokowa, zaprojektowana przez architekta Gio Pontiego w 1933 roku. Zbudowana została w 68 dni z okazji V Triennale di Milano. Powstała na zlecenie Benito Mussoliniego jako mediolański odpowiednik Wieży Eiffla. Torre Branca ma wysokość 108,6 metra, by nie przewyższyć Madonniny na katedrze.

Architektura Torre Branca to stalowa konstrukcja o kształcie tronco-piramidalnym na planie sześciokąta, zbudowana z rur stalowych Dalmine, flangowanych i skręcanych śrubami. Wieża zwęża się lekko ku górze, podstawa ma 6 metrów szerokości, a na wysokości 100 metrów zaledwie 4,45 metra. Winda mieści do 5 osób i wjeżdża na szczyt w około minutę.

 

Zwiedzanie Torre Branca jest dostępne w zmiennych godzinach, zależnych od sezonu – zazwyczaj od 10:30 do 12:30 i po południu do wieczora, nawet do 00:00 w weekendy. Tutaj cennik wstępu i zwiedzanie Torre Branca.

 

Pinakoteka di Brera

Zdajemy sobie sprawę z tego, że większości turystów bardziej interesują namiary na najtańszy Aperol Spritz w Mediolanie niż jedną z najciekawszych galerii sztuki we Włoszech ale z obowiązku trzeba wspomnieć o tym niesamowitym miejscu.

W kolekcji Pinakoteki Brera znajduje się wiele wybitnych obrazów światowej klasy. Do największych arcydzieł udostępnionych zwiedzającym wymienić można widoczny poniżej obraz Andrei Mantegni Opłakiwanie zmarłego Chrystusa powstały około 1480 roku, Madonna z Dzieciątkiem w otoczeniu świętych Piera della Francesca powstały około 1472-74 roku, Abraham wypędza Hagar i Ismaela pędzla Guercina z 1658 roku.

Kolejne wielkie dzieła to Madonna w ogrodzie różanym autorstwa Bernardino Luini powstały około 1520-25 roku, Odnalezienie ciała św. Marka Jacopo Tintoretto z około 1562 roku, Pocałunek Francesco Hayeza z 1859 roku, Wieczerza w Emmaus z 1606 roku autorstwa Caravaggio, Kazanie św. Marka na placu w Aleksandrii autorstwa Gentile i Belliniego z lat 1504-1507 czy Zaślubiny Marii Rafaela Santiego z 1504 roku. To tylko niektóre ze światowej klasy arcydzieł, które możemy tu zobaczyć.

 

Muzeum znajdujące się w pałacu przy via Brera 28 otwarte jest od wtorku do niedzieli od 8:30 do 19:15, ostatnie wejście o godzinie 18:00. Zamknięte w każdy poniedziałek oraz 25 grudnia. Bezpłatny wstęp z wcześniejszą rezerwacją w każdą pierwszą niedzielę miesiąca. Tutaj przeczytacie więcej informacji o cenniku biletów do Pinakoteka Brera w Mediolanie.

Muzeum Leonarda da Vinci

Od osoby Leonarda da Vinci w Mediolanie uciec się nie da. Jego dzieła można spotkać w wielu miejscach ale nazwisko słynnego artysty stało się też lepem na turystów. W Mediolanie działa kilka placówek muzealnych mających nazwy budzące skojarzenia z twórczością Leonarda. Nie wszystkie warto odwiedzić, ale to warte jest uwagi.

Museo Nazionale Scienza e Tecnologia Leonardo da Vinci czyli Muzeum Nauki i Techniki Leonarda da Vinci w Mediolanie znajduje się przy via San Vittore w drodze pomiędzy bazyliką di Santa Maria delle Grazie, a bazyliką di. Sant Ambrogio.

To największe muzeum tego typu we Włoszech. Zostało założone w 1953 roku przez Guido Ucelli di Nemi, przemysłowca i inżyniera, który inspirował się podobnymi placówkami jak Science Museum w Londynie czy Deutsches Museum w Monachium. Oficjalne otwarcie miało miejsce 15 lutego 1953 roku w ramach wystawy poświęconej 500. rocznicy urodzin Leonarda da Vinci, z udziałem ówczesnego prezydenta Alcide De Gasperiego.

Budynek muzeum mieści się w dawnym klasztorze San Vittore al Corpo zniszczonym przez aliantów w 1943 i odbudowanym po wojnie. Wewnątrz kolekcja eksponatów jest naprawdę pokaźna i obejmuje ponad 21 000 obiektów historycznych, w tym instrumenty naukowe, maszyny przemysłowe, pojazdy transportowe, kolekcje dotyczącą energii, telekomunikacji, informatyki i astronautyki. Najważniejsze atrakcje to m.in. Galeria Leonarda da Vinci z 170 modelami jego wynalazków (takimi jak dźwig obrotowy, łódź wiosłowa, maszyny wojskowe i latające).

 

Jest tu pawilon kolejowy z lokomotywami parowymi i elektrycznymi (np. FS E.430, FS 691), pawilon morski z sekcjami transatlantyku Conte Biancamano, żaglowcem Ebe i łodzią podwodną Enrico Toti S506. Są tu też eksponaty jak pierwszy komputer osobisty, piec elektryczny, eksponaty związane z podbojem Kosmosu zarówno przez Związek Radziecki jak i Stany Zjednoczone.

Wśród interesujących eksponatów elektrownia termoelektryczna Regina Margherita, Detektor UA1, samochód Alfa Romeo 8C z 1932 roku, samolot C.205V, helikopter Agusta A109, mediolański tramwaj Carrelli Milano 1928, tramwaj konny, lokomotywy.

Wymieniać można bardzo długo. Na zwiedzanie całego muzeum poświęcić trzeba kilka dobrych godzin nawet jeśli zwiedzamy bardzo szybko i tylko po łebkach. Na wizytę spokojnie możemy poświęcić około 3 czy nawet 4 godzin.

Jest to jedno z najciekawszych muzeów nie tylko w Mediolanie, ale w całych Włoszech, a może i jedno z najciekawszych w Europie. Muzeum jest otwarte od wtorku do piątku w godzinach 9:30–17:00, a w soboty i niedziele 9:30–18:30 (ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem). Zamknięte w poniedziałki oraz w niektóre święta. Bilet normalny kosztuje 10 EUR czyli około 42 złotych.

To o 7 złotych więcej niż do znajdującego się w Krakowie Muzeum Inżynierii i Techniki, które na tle tego w Mediolanie wypada żałośnie blado. Ulgowy do Muzeum Leonarda w cenie 7,50 EUR, a dla dzieci poniżej 3 lat i niepełnosprawnych wstęp jest za darmo. Więcej o tym miejscu w poprzednim artykule o muzeum – tutaj.

Bazylika św. Ambrożego

Pozostajemy w znajomej okolicy. Polscy turyści znają katedrę w Mediolanie ale o bazylice wie niewielu, a jeszcze mniej ją odwiedza. Bazylika św. Ambrożego (Basilica di Sant’Ambrogio) to jedna z najstarszych i najważniejszych świątyń w Mediolanie. Została wzniesiona w IV wieku na polecenie biskupa św. Ambrożego, patrona Mediolanu. Znajduje się w centrum przy Piazza Sant Ambrogio, dojedziemy tu metrem linii 2 lub 4 na stację Sant Ambrogio.

Historia bazyliki sięga lat 379–386. Ambroży, biskup Mediolanu (ówczesnej stolicy Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego), nakazał budowę w miejscu pochówku chrześcijańskich męczenników z czasów prześladowań rzymskich. Początkowo nosiła nazwę Basilica Martyrum i była dedykowana męczennikom, w tym świętym Gerwazemu i Protazemu, których relikwie umieszczono we wnętrzu. W 397 roku pochowano tu również Ambrożego.

W 784 roku arcybiskup Piotr założył przy bazylice opactwo benedyktyńskie, W IX wieku, za czasów biskupa Angilberta II (824–859), dodano chór, kryptę i absydę z mozaiką przedstawiającą Chrystusa na tronie między męczennikami. W XI wieku bazylikę odbudowano w romańskim stylu, w 1128 powstała dzwonnica, w 1196 roku odbudowano zniszczoną kopułę.

Bazylika była miejscem koronacji królów. W czasach napoleońskich działał tu szpital wojskowy ale bazylikę otwarto w 1815 roku. Przetrwała Napoleona ale nie przetrwała alianckich bombardowań Mediolanu. Odbudowano ją po II wojnie światowej.

W bazylice znajduje się brązowy wąż umieszczony na szczycie starożytnej granitowej kolumny w nawie głównej. To jedna z największych ciekawostek tej świątyni. Wąż to bizantyjska kopia miedzianego węża Mojżesza.

Bazylika jest wzorem romańskiego stylu lombardzkiego. Uwagę zwraca ołtarz z lat 824-859, krypta z relikwiami św. Ambrożego, Gerwazego, Protazego, grób cesarza Ludwika. Warto zwrócić uwagę na mozajkę z Chrystusem Pantokratorem. Bazylika jest czynna codziennie (godziny otwarcia to od 10:00 do 12:00 i od 14:30 do 18:00), z mszami świętymi o 9:00 i 18:30.

Poza godzinami mszy można do bazyliki wejść całkowicie za darmo niezależnie czy wchodzimy na modlitwę czy chcemy tylko pozwiedzać. Działa tu też muzeum, zwiedzanie bez przewodnika jest darmowe.

Stadion San Siro

Stadio Giuseppe Meazza. Tego miejsca nie trzeba przedstawiać żadnemu kibicowi piłki nożnej. Stadion znany powszechnie jako San Siro, to jeden z najbardziej legendarnych stadionów piłkarskich na świecie. Został zbudowany w 1926 roku z inicjatywy prezydenta AC Milan, Piero Pirelliego, początkowo służył wyłącznie tej drużynie i mógł pomieścić „zaledwie” 35 tysięcy widzów. W 1934 roku San Siro było jedną z aren Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej. Na San Siro swoje mecze wygrała wówczas Szwajcaria, Trzecia Rzesza oraz Włochy.

W 1935 roku został zakupiony przez miasto i rozbudowany, a od 1947 roku jest współdzielony przez AC Milan i Inter Mediolan. W 1980 roku stadion nazwano imieniem legendarnego Giuseppe Meazzy, dwukrotnego mistrza świata, który grał dla obydwu mediolańskich klubów. Obecnie, po licznych renowacjach w tym kluczowej w latach 1987–1990 na Mistrzostwa Świata 1990, kiedy dodano trzeci poziom trybun i dach, San Siro ma pojemność 75 817 miejsc.

 

To największy stadion we Włoszech, którego lata są już raczej policzone. Inter i Milan zawiązały spółkę Stadio San Sirpo S.p.A. Mówi się o wzniesieniu nowej areny dla obydwu klubów z Mediolanu. San Siro albo zostanie zburzone albo przekształcone w muzeum futbolu.

Architektura stadionu inspirowana była angielskimi obiektami, z czterema oddzielnymi trybunami bez bieżni lekkoatletycznej. Zapewnia to bliskość kibiców do płyty boiska.

Zwiedzanie stadionu to atrakcja Mediolanu nie tylko dla fanów futbolu. Zwiedzanie codziennie z modyfikacjami godzin w dni meczowe. Wszystkie informacje na oficjalnej stronie stadionu. Program obejmuje szatnie, tunel, ławkę rezerwowych, boisko oraz muzeum. Można też oczywiście wybrać się na mecz najlepiej na słynną Curva Sud lub Curva Nord. W środku także sklepiki klubowe Interu i Milanu.

 

Kaplica Czaszek i kościół San Bernardino alle Ossa

Jedna z najbardziej nietypowych i jednocześnie nieco przerażających atrakcji Mediolanu położona jest w sercu miasta przy Piazza Santo Stefano kilka minut spacerem od katedry. XVII-wieczna kaplica czaszek zachwyca i jednocześnie budzi grozę dzięki wyjątkowej dekoracji – ściany wyłożone są ludzkimi czaszkami i kośćmi, pochodzącymi z dawnego cmentarza, który niegdyś znajdował się na tym terenie.

Kaplica o kwadratowej bryle dekorowana jest czaszkami oraz okazałym freskiem Sebastiano Ricciego pod tytułem Triumf Dusz w Locie Aniołów. Kościół, którego początki sięgają XII wieku, był pierwotnie związany ze szpitalem San Barnaba w Brolo, który zajmował się leczeniem trędowatych. W średniowieczu przylegający do szpitala cmentarz szybko się zapełniał z powodu dużej liczby zgonów, co doprowadziło do konieczności stworzenia miejsca do przechowywania szczątków ludzkich. Tak powstało ossuarium, które z czasem przekształcono w niezwykłą kaplicę ozdobioną kośćmi i czaszkami.

Centralnym elementem kaplicy jest ołtarz zwieńczony rzeźbą przedstawiającą Pietę w hiszpańskim stylu, autorstwa Gerolamo Cattaneo z połowy XVII wieku. Kontrastem dla mrocznego wystroju jest kolorowy fresk na sklepieniu, namalowany w 1695 roku przez Sebastiano Ricci, ukazujący alegoryczną wizję zbawienia dusz, co dodaje kaplicy duchowego wymiaru.

W spandrelach sklepienia znajdują się wizerunki Dziewicy Maryi, św. Ambrożego, św. Sebastiana i św. Bernardyna ze Sieny.

Wstęp zarówno do kościoła San Bernardino alle Ossa jak i do znajdującej się obok kaplicy jest darmowy. Wejście do kaplicy znajduje się na prawo od głównego wejścia do kościoła i jest otwarta dla publiczności. Bywa niedostępna tylko w niektórych godzinach. Tutaj przeczytacie więcej o Kaplicy Czaszek w Mediolanie.

Poldi Pezzoli Museum

Poldi Pezzoli to jedno z tych niedocenianych muzeów i galerii na mapie Mediolanu. Zazwyczaj pamięta się o dwóch Piankotekach, Ambrozjańskiej i Brera – natomiast Poldi Pezzoli jest na drugim planie. Niesłusznie, bo to muzeum ma bardzo ciekawą regularną i asortyment eksponatów.

W muzeum znajdziecie nie tylko obrazy i rzeźby jak w Pinakotekach ale także wiele innych ciekawych rzeczy, takich jak meble, hafty, zbroje, broń, biżuteria i wiele innej ciekawej sztuki odróżniającej ją od podobnych miejsc.

Wrażenie robią sale stylizowane na minione wieki, zbrojownia na parterze oraz przepiękna klatka schodowa. Z istotnych eksponatów zwróćcie uwagę na Portret młodej kobiety Pollaiolo.

Wejście do muzeum kosztuje 15 EUR. Wstęp ulgowy dla emerytów i inwalidów to koszt 13 EUR, ulgowy dla dzieci od 11. do 18. roku życia kosztuje 10 EUR i tyle samo trzeba zapłacić za bilet studencki do 26. roku życia.

Wieżowce Bosco Verticale

Były zabytkowe budynki będące symbolami Mediolanu to czas na coś nowocześniejszego. Wprawdzie miejsca tego zwiedzić nie możemy to i tak warto je zobaczyć z zewnątrz. Bosco Verticale to kompleks dwóch wież mieszkalnych zaprojektowany przez studio Stefano Boeri Architetti (Stefano Boeri, Gianandrea Barreca i Giovanni La Varra) ukończony i oddany do użytku w październiku 2014 roku w ramach wielkiej rewitalizacji okolicy Porta Nuova Isola.

Kompleks znajduje się przy Via Federico Confalonieri i Via Gaetano de Castillia, na obrzeżach dzielnicy Isola. Wyższa wieża ma 112 m wysokości (27 pięter), a niższa 80 m (18 pięter). Na balkonach i tarasach luksusowych wieżowców posadzono ponad 800 drzew (w tym dęby, buki i brzozy), 5000 krzewów oraz 15 000 roślin wieloletnich co ma stanowić ekwiwalent około 5 hektarów lasu. Turystów przyciąga właśnie zielona elewacja, której kolory zmieniają się wraz z porami roku.

Projekt wieżowców był testowany w tunelu aerodynamicznym aby mieć pewność, że drzewa nie przewrócą się od podmuchów wiatru. Budynki filtrują zanieczyszczenia, pochłaniają CO2 i produkują tlen, a także korzystnie wpływają na łagodzenie efektu miejskiej wyspy ciepła. Przyciągają też ptaki i owady, a mieszkańcom zapewniają niesamowite widoki.

Projekt zdobył liczne nagrody: International Highrise Award (2014) jako najpiękniejszy wieżowiec świata oraz tytuł najbardziej innowacyjnego od Council on Tall Buildings and Urban Habitat (2015). Wnętrza nie są dostępne do zwiedzania ale we wnętrzu można wynająć apartamenty dostępne w jednej z platform do wynajmu mieszkań. Przebywając w okolicy warto przejść się po parku Biblioteca degli Alberi Milano (BAM), a także przejście na nowoczesny plac Piazza Gae Aulenti.

Colonne di San Lorenzo

Kolejną rzeczą, którą w Mediolanie można zobaczyć za darmo są kolumny z czasów starożytnych. Kolumny Świętego Wawrzyńca, to jeden z najbardziej fascynujących zabytków starożytnego Rzymu zachowanych do dzisiejszych czasów w Mediolanie. Ruiny stojące przed bazyliką San Lorenzo Maggiore to perystaza złożona z szesnastu kolumn korynckich.

Kolumny pochodzą z II lub III wieku naszej ery. Miały stanowić część większej rzymskiej budowli albo pogańskiej świątyni albo publicznych łaźni, które stały w okolicy dzisiejszego Piazza Santa Maria Beltrade. Marmur pochodzi z kamieniołomów w Musso, a kapitele korynckie wskazują na dwa różne źródła pochodzenia, co sugeruje, że elementy zostały zebrane z kilku różnych struktur.

W IV wieku kolumny zostały przeniesione na obecne miejsce podczas budowy Bazyliki San Lorenzo, jednej z najstarszych chrześcijańskich świątyń w Mediolanie.

W 1935 roku budynki otaczające perystazę zostały zbudzone, a dwa lata później ustawiona została kopia rzymskiej statuy Konstantyna upamiętniającej Edykt Mediolański z 313 roku. Obok kolumn znajduje się średniowieczna brama Porta Ticinese.

To zaś brama miejska z XII wieku wzniesiona w stylu gotyckim. Brama dawniej była częścią dawnych murów obronnych. Jest jedną z trzech zachowanych średniowiecznych bram w mieście (obok Porta Nuova i Pusterla di Sant’Ambrogio).Swój dzisiejszy wygląd zawdzięcza pracom z 1861 roku pod kierownictwem Camillo Boito, który dodał do niej boczne łuki. Adres to Corso di Porta Ticinese 35–39, a dojazd metrem M4 do stacji Vetra albo na przykład tramwajem 3 spod katedry.

Tramwaj linii 1 w Mediolanie

Budapeszt ma swoją linię tramwaju numer 2. Mediolan nie jest wcale gorszy. Linia tramwajowa nr 1 w Mediolanie to nie tylko linia przewożąca mieszkańców do pracy czy szkoły ale jednocześnie atrakcja turystyczna przebiegająca przez jedną z bardziej malowniczych tras w centrum stolicy Lombardii.

Linia o dłuogści 14,6 km, obsługiwana jest przez historyczne zabytkowe składy, łączy dzielnicę Roserio z via Martiri Oscuri (w pobliżu Ospedale Luigi Sacco) z Greco (via Martiri Oscuri).

Trasa przebiega przez takie miejsca Piazza della Scala z Teatrem La Scala, okolice Castello Sforzesco, Parco Sempione i Arco della Pace. Z tramwaju numer 1 łatwo w każdej chwili wysiąść i przesiąść się na przykład do metra albo zwiedzać dalej pieszo. Bilet na pojedynczy przejazd kosztuje 2,20 euro i jest ważny 90 minut od pierwszego skasowania. Można też jeździć na IO Viaggio.

Charakterystyczne dla linii numer 1 są historyczne żółte tramwaje ATM Class 1500 znane jako „Ventotto” (od roku 1928) lub „Carrelli”. Tramwaje budowano w latach 1928–1932. Powstały 502 sztuki z czego około 130 nadal pozostaje w użyciu na liniach przejeżdżających przez centrum Mediolanu.

To najstarsze na świecie tramwaje pozostające w czynnym użytkowaniu. Osiągają prędkość maksymalną 42 km/h, mogą nominalnie pomieścić 29 siedzących i 101 stojących pasażerów.

W Mediolanie ciekawostką jest też tramwaj ATMosfera czyli tramwaj-restauracja na pokładzie którego możemy zjeść lunch lub kolację. Atrakcja ta wymaga dużo wcześniejszej rezerwacji i jest znacznie droższa (90 EUR za 5 daniowe menu) od biletu na zwykły tramwaj więc Polacy nie korzystają z niej zbyt często. Tutaj przeczytacie więcej o wycieczce tramwajem numer 1.

 

Palazzo Reale

Po polsku po prostu Pałac Królewski. To jeden z najważniejszych zabytków Mediolanu, położony bezpośrednio przy Piazza del Duomo 12 niedaleko katedry. Na polskich blogach wycieczkowych przeczytacie prędzej, że atrakcją w Mediolanie jest sklep Ferrari, a nie jedno z najciekawszych muzeów w Mediolanie. Architektura Palazzo Reale to przede wszystkim dzieło Giuseppe Piermariniego, genialnego architekta neoklasycyzmu. Wnętrza zachwycają, wśród najpiękniejszych sal wymienić można Sala delle Otto Colonne, Sala della Rotonda z imponującą kopułą hemispheryczną oraz Sale dei Ministri.

W przeciwieństwie do większości muzeów, Palazzo Reale, działa bardziej jako centrum wystawowe. Nie ma tu wystawy stałej, a ekspozycje zmieniają się właściwie co kilka miesięcy, dlatego nie zawsze warto tu przychodzić. Obecne i zaplanowane wystawy można zobaczyć w programi eznajdującym się na oficjalnej stronei Palazzo Reale.it.

Niestety w Palazzo Reale w Mediolanie cena biletu jest osobna dla każdej wystawy czasowej. W cenniku nie ma jednego biletu, który obejmowałby wszystkie obecne ekspozycje jednocześnie. Wstęp na wystawy to zwykle koszt 17 EUR za bilet typu open lub 15 EUR za bilet kupiony w kasie na miejscu przed zwiedzaniem. Posiadając Abbonamento Musei można kupić bilet taniej w cenie 10 EUR. Rezerwacje są zalecane dla bardziej popularnych wystaw lub na zwiedzanie w szczycie sezonu turystycznego.

Muzeum jest zamknięte w poniedziałek. W pozostałe dni otwarte od 10:00 do 19:00, a w czwartki nawet od 10:00 do 22:30. Ostatnie wejście na godzinę przed zamknięciem. W Pałacu często organizowane są też darmowe wystawy.

Museo del Novecento (Muzeum XX wieku)

Zostajemy w pobliżu samej katedry w Mediolanie i tym razem wchodzimy do pałacu znajdującego się zaraz obok Palazzo Reale. Oto Museo del Novecento czyli Muzeum XX wieku. Muzem znajduje się w budynku Palazzo dell’Arengario z lat 30. XX. wieku, a z jego okien możecie zobaczyć naprawdę interesujący widok na znajdującą się vis-a-vis Galerię Wiktora Emanuela II oraz oczywiście katedrę.

W Museo del Novecento, jednego z najważniejszych muzeum sztuki współczesnej w kraju, zobaczyć można największą kolekcję dzieł Umberta Boccioniego. Wśród arcydzieł warto wymienić prace Amedea Modiglianiego, Giorgio Morandiego, Piero Manzoniego, a także międzynarodowe akcenty (Picasso, Braque, Kandinsky, Klee).

Architektura muzeum wyróżnia się futurystyczną spiralną rampą (inspirowaną Guggenheimem), która prowadzi zwiedzających przez sale, a z tarasu na dachu roztacza się zapierający dech w piersiach widok na katedrę i najbliższą okolicę.

Muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli (10:00–19:30, w piątki do 22:30; poniedziałek zamknięte). Ostatnie wejście na godzinę przed zamknięciem. Wstęp do muzeum kosztuje zawrotne 5 EUR za bilet normalny i 3 EUR za bilet ulgowy. Wstęp na Abbonamento Musei, Milan Museim Card, Tourist Museum Card lub YesMilano City Pass jest darmowy. W gmachu znajduje się dobrej klasy restauracja Giacomo Arengario z przepięknym widokiem na katedrę. Dania pierwsze około 20 EUR, główne około 40 EUR.

 

Triennale di Milano

Triennale Milano to jedna z najważniejszych instytucji kulturalnych Włoch, położona w samym sercu Mediolanu, przy Viale Alemagna 6, tuż obok Parco Sempione. Siedziba to Palazzo dell’Arte. Wybitnym przykład architektury racjonalistycznej zaprojektowanym przez Giovanniego Muzio w latach 1931–1933.

Największą atrakcją dla zwiedzających jest Museo del Design Italiano czyli kolekcja permanentna Triennale, uznawana za jedną z najważniejszych na świecie kolekcji włoskiego designu. Przez cały rok odbywają się tu czasowe wystawy najróżniejszej treści, których program znajduje się na oficjalnej stronie pod adresem triennale.org.

Muzuem otwarte jest od wtorku do niedzieli od 10:30 do 23:30 ale wejście na wystawy obowiązuje od od 10:20 do 20:00. Dojazd metrem do stacji Cadorna – Triennale. Bilet na wystawy to koszt 14 EUR. Wejście za darmo w ramach Abbonamento Musei. Działa tu też kilka interesujących restauracji: Cucina Triennale, znajdująca się na tarasie Innocenti Evasioni Terrazza Triennale. Zjemy tu śniadania, lunche, obiady i kolacje. Ceny w granicach 10-20 EUR. Desery po 6 EUR. Jest też kawiarnia.

Starbucks Reserve Roastery

Jeden z najsłynniejszych Starbucksów świata. Starbucks Reserve Roastery w Mediolanie to pierwsza i jak dotąd jedyna tego typu flagowa palarnia w Europie. Kawiarnia została otwarta 7 września 2018 roku w historycznym Palazzo delle Poste (znanym też jako Palazzo Broggi) przy Piazza Cordusio 1. Budynek z 1901 roku wzniesiono w stylu umbertyńskim. Dawniej mieścił pocztę i giełdę papierów wartościowych.

Marmury Calacatta Macchia Vecchia z Toskanii, ręcznie rzeźbiona palladiańska podłoga, witrażowe sufity i ciepły marmurowy bar Arriviamo tworzą atmosferę elegancji. Do dyspozycji taras wychodzący na Piazza Cordusio, Main Bar z tradycyjnymi espresso, Princi Bar z piecem opalanym drewnem (gdzie pieką się cornetti, pizze i chleby Rocco Princiego) oraz koktajlowy Arriviamo Bar.

Oferta wykracza daleko poza standardowe menu Starbucksa, a ceny są niższe niż w standardowym Starbucksie w Polsce. Warto zarezerwować stolik lub przyjść poza godzinami szczytu bowiem jest tu naprawdę tłoczno i czasem trzeba nawet stać w kolejce.

Quadrilatero della Moda

Quadrilatero della Moda to najbardziej prestiżowa dzielnica handlowa Mediolanu i jeden z najważniejszych na świecie ośrodków luksusowej mody. Jedna ze znajdujących się tu uliczek cyklicznie zajmuje czołowe miejsca w zestawieniach najdroższych handlowych ulic na świecie, chociaż ostatnio spadła na drugie miejsce.

Obszar ten tworzy prostokąt ograniczony czterema ulicami: Via Montenapoleone, Via della Spiga, Via Manzoni oraz Corso Venezia. Znajdziemy tu sklepy najsłynniejszych marek modowych znanych każdemu zjadaczowi chleba jak Chanel czy Gucci, oraz tych z jeszcze wyższej półki jak Fendi, Loro Piana czy Brunello Cucinelli, a także wiele dobrych restauracji.

Wśród atrakcji w samej dzielnicy znajdziemy na przykład muzeum Poldi Pezzoli, a także na przykład muzeum Bagatti Valsecchi, kościól San Francesco da Paola, a także jeden z najlepszych hoteli w Mediolanie czyli Four Seasons.

Chinatown w Mediolanie

Chinatown w Mediolanie to najstarsza i największa chińska enklawa we Włoszech. Znajduje się na pograniczu Municipio 1 i Municiipo 8 niedaleko centrum w okolicy Cmentarza Monumentalnego czy Parco Sempione. Główna ulica chińskiej dzielnicy to via Paolo Sarpi.

Historia chińskiej obecności sięga końca lat 20. XX wieku gdy do Mediolanu zaczęli ściągać chińscy imigranci. Początkowo zajmowali się prowadzeniem warsztatów tekstylnych. Te czasy już minęły. Dziś China Town to bary i knajpki, hurtownie i sklepiki z chińskim szmelcem, jedzeniem, elektroniką czy podróbkami i gabinetami „masażu”.

Obecnie w chińskim kwartale mieszka około 4000 osób chińskiego pochodzenia, a cała mediolańska diaspora liczy około 40 tysięcy. Zjemy tu tradycyjne chińskie pierogi w naprawdę niskich cenach. Na uwagę zasługuje ogromny sklep Kathay i tradycyjnachińska restauracja Bon Wei mieszcząca się niedaleko. Dojazd metro M5 (na przystanki Monumentale lub Cenisio) oraz tramwaje 4, 12, 14.

Zwiedzanie kościołów

Kościoły stanowią nieodłączną część krajobrazu Mediolanu. Poza tymi oczywistymi, które pojawiają się na początku tego tekstu, istnieje tu prawdziwe wręcz zatrzęsienie interesujących świątyń. Wiele z nich kryje arcydzieła sztuki, unikatowe freski, iluzje architektoniczne czy ślady wczesnochrześcijańskiej i romańskiej przeszłości miasta i możemy je obejrzeć za darmo.

Jedną z absolutnie najpiękniejszych świątyń nazywanych „Kaplicą Sykstyńską Mediolanu” jest Chiesa di San Maurizio al Monastero Maggiore przy Corso Magenta.

Tuż obok Duomo, w samym sercu historycznego centrum, stoi Santa Maria presso San Satiro. Warte uwagi są również starsze, monumentalne bazyliki. Basilica di Sant’Eustorgio (jedna z najstarszych w Mediolanie) kryje paleochrześcijańskie pozostałości, piękne kaplice i relikwiarz Trzech Króli.

Basilica di San Lorenzo Maggiore to najstarsza kościelna budowla miasta, która zachwyca romańską kopułą, mozaikami z IV wieku w kaplicy Sant’Aquilino. Inne interesujące kościoły to m.in. Chiesa di Santa Maria del Carmine, Chiesa di San Fedele, Chiesa di San Marco czy Chiesa di San Sepolcro.

Kawiarnie i restauracje

Mediolan to prawdziwa mekka gastronomiczna. Oobok tradycyjnej kuchni lombardzkiej znajdziemy tu kuchnię z różnych regionów kraju, a także fine dining na najwyższym światowym poziomie (ofery lunchowe są często naprawdę korzystne).

Są tu jedne z najlepszych restauracji we Włoszech jak np. Enrico Bartolini al Mudec (jedyna restauracja z trzema gwiazdkami w całym Mediolanie).

Dwa gwiazdki mają Seta (w Mandarin Oriental) oraz Andrea Aprea (w Fondazione Luigi Rovati). Na poziomie jednej gwiazdki lub z uznaniem krytyków znajdują się m.in. Il Luogo di Aimo e Nadia, Anima, Contraste, Horto oraz Joia. Iyo Kaiseki oferują świetne fusion kuchni włosko-japońskiej, a Frades Porto Cervo przyciąga miłośników nowoczesnej kuchni sardyńskie

Absolutnymi klasykami w Mediolanie są Pasticceria Marchesi 1824 (z kilkoma lokalami, w tym w Galerii Wiktora Emanuela), Pasticceria Cova (od 1817 roku), Pasticceria Cucchi (działa od 1936 roku w Porta Romana) oraz Sant’Ambroeus. Do tego Camparino in Galleria, Zucca (słynny z Negroni), Bar Magenta (art-nouveau z 1907 roku), Pavé (nowoczesne wypieki), Gattullo i oczywiście Bar Luce w Fondazione Prada, zaprojektowany przez Wesa Andersona

Z widokiem na miasto można wybrać się do Terrazza Aperol, Ceresio 7 (z basenami na dachu dawnego budynku Enel), The Roof Milano, Radio Rooftop (w ME Milan Il Duca), wspomnianego już Terrazza Triennale i wielu innych adresów.

Słysząc „Przewodnik Michelin” wiele osób boi się, że kolacja kosztować będzie 300 EUR od osoby. To nieprawda. Szukając restauracji w Mediolanie warto korzystać z Przewodnika Michelin w którym wyszczególnionych jest około 130 lokali w tym również małe lokalne knajpy w kategorii Bib Gourmand na które stać nawet turystów z Polski.

Oczywiście wiele restauracji w Mediolanie to turystyczne pułapki. Tu podpowiadamy jak wybrać dobrą restaurację we Włoszech – link.

Zakupy w Mediolanie

Większości turystów nie stać na zakupy w Galerii Wiktora Emanuela II czy w Quadrilatero della Moda ale nie znaczy to, że zakupy w Mediolanie to rozrywka tylko dla miliarderów.

Oczywiście warto odwiedzić legendarne działające od 1883 roku delikatesy Peck czy via Spadari lub ogromny food hall z najlepszymi włoskimi produktami, restauracjami, szkołą gotowania i targiem Eataly Milano Smeraldo.

Ciekawe miejsca to Il Centro Arese (jedno z największych centrów handlowych w Europie ), CityLife Shopping District (nowoczesne, designerskie centrum w dzielnicy CityLife), Designer Outlet Serravalle (największy outlet z rabatami do 70%) czy nieco droższy sklep 10 Corso Como.

Dla fanów bazarów i pchlich targów Mediolan też ma sporo do zaoferowania. Warto odwiedzić Mercatone dell’Antiquariato na Navigli (zawsze w ostatnią niedzielę miesiąca), Fiera di Sinigaglia (cotygodniowy targ staroci), Mercatino di Brera czy inne targi spożywcze i odzieżowe jak Via Papiniano, Via Fauche czy Porta Romana.

W Mediolanie są też mniejsze lub większe salumerie, sklepiki z winem, piekarnie i małe sklepy z lokalnym rękodziełem. Nie sposób wymienić je wszystkie. Tutaj opisujemy co warto kupić w Mediolanie – link.

Pozostałe muzea, kluby, parki i inne atrakcje

W tym zestawieniu umieściliśmy tylko kilka z najbardziej znanych atrakcji Mediolanu. Samych muzeów w Mediolanie jest dobrze ponad 50, a wśród tych mniej oczywistych, a wartych odwiedzenia wyróżniają się Casa Museo Boschi di Stefano, Villa Necchi Campiglio, Acquario Civico del Comune di Milano i wiele, wiele innych.

W Mediolanie są takie atrakcje jak słynne spa QC Termemilano, flamingi w ogrodzie Villa Invernizzi, można wybrać się na spacer po Quadrilatero del Silenzio, przejść do Fondazione Prada. Są atrakcje takie jak w każdym innym dużym mieście jak strzelnica Tiro a Segno Nazionale Milano, najmniejszy bar świata Backdoor 43, kocia kawiarnia w Mediolanie, słynna niecenzuralna rzeźba, domofon w Ca’ de l’Oreggia.

Osobną kwestią jest życie nocne pomijane przez polskie blogi turystyczne. Są tu kluby jak The Club Milano, Justme Milano, Fabrique i wiele, wiele innych. Odywają się tu najróżniejsze imprzey sportowe, spektakle, koncerty i masa innych wydarzeń właściwie w każdy weekend.

Oczywiście i tak znajdą się tacy co stwierdzą, że w Mediolanie atrakcji jest na kilka godziny, w ogóle nic w nim nie ma i Bergamo lepsze. W rzeczywistości Mediolan to dziesiątki, jak nie setki innych interesujących miejsc, na których opisanie pewnie nigdy nie starczy nam czasu.