Metro na gumowych kołach ruszyło w Bergamo. Czy warto nim jechać? Co zobaczyć?

Od 3 sierpnia 2026 roku Bergamo ma nową linię transportu publicznego nazywaną przez niektórych tramwajem na kołach. W Bergamo uruchomiony został e-BRT (Electric Bus Rapid Transit). To pierwszy tego typu system w Lombardii. Na drogi wyjechał w pełni elektryczny autobus, który porusza się wydzielonymi pasami ruchu, z priorytetem na światłach i częstotliwością zbliżoną do tramwaju. Dzięki nowej linii turyści mogą nieco zaoszczędzić na noclegu i zobaczyć mniej turystyczną część Lombardii. Nowa linia nie wszystkim przypadła do gustu.

Nowa linia e-BRT łączy dworzec kolejowy w Bergamo z dworcem w Verdellino, przejeżdżając przez Lallio, Dalmine, Osio Sopra i Osio Sotto. Cała trasa w obie strony liczy około 30 km aż 73% przebiega po wydzielonych pasach ruch.

Flota e-BRT to 15 przegubowych chińskich autobusów Yutong U18 mogących pomieścić około 120-125 pasażerów. Autobusy malowane są na żółto. Systemem zarządza przewoźnik ATB czyli ten sam, który odpowiada za słynny autobus numer 1 czy kolejki w Bergamo.

System e-BRT w Bergamo został sfinansowany z włoskiego odpowiednika KPO i kosztował około 84 miliony euro. Elektryczne autobusy ładują się w systemie mieszanym. Szybkie ładowanie pantografem (do 600 kW) możliwe jest na obu krańcach linii, a nocne ładowanie w zajezdniach w Bergamo na via Monte Gleno i Osio Sopra.

System Bus Rapid Transit w Polsce znany jest jako szybki autobus lub metro kołowe. Nie są to zwykłe linie autobusowe. Linia porusza się po specjalnie oddzielonych pasach ruchu, dostaje priorytet na skrzyżowaniach. e-BRT ma być sposobem na ominięcie korków na często korkującej się drodze SP525. W godzinach szczytu autobusy kursują co 10 minut. Pokonanie całej trasy trwa obecnie 39 minut.

Na trasie zintegrowano 49 skrzyżowań z inteligentną sygnalizacją świetlną, która automatycznie daje zielone światło nadjeżdżającemu pojazdowi systemu e-BRT. Targetem inżynierów jest optymalizacja świateł tak, by skrócić czas przejazdu do stałych 38 minut.

Jak wygląda przejazd e-BRT w Bergamo w praktyce możecie zobaczyć na filmiku jednego z lokalnych vlogerów.

Głównym celem e-BRT w Bergamo jest zmotywowanie kierowców do przesiadki na transport publiczny. Władze szacują, że linia zmniejszy ruch samochodowy o około 4%. Trasę zaprojektowano tak, by ułatwiała dojazd do kampusu uniwersyteckiego w Dalminie i do strefy przemysłowej.

System e-BRT zaprojektowano jako przedłużenie sieci tramwajowej w Bergamo czyli obsługiwanej przez TEB linii T1 i powstającej właśnie linii T2. Tramwaje T1 i T2 obsługują osie północne i północno-wschodnie prowincji, czyli doliny, a autobusy e-BRT zabezpieczają oś południowo-zachodnią w kierunku Dalmine i Verdellino.

Nie wszyscy czują się do tego odpowiednio zmotywowani. Lokalne media informują, że doszło już m.in. do zamalowania linii ciągłej oddzielającej pasy e-BRT. Mieszkańcy zamienili ją na linię przerywaną tak, by móc normalnie skręcać na jednym ze skrzyżować. Kolejnego dnia zniszczone zostały kamery odczytujące rejestracje samochodów, które mogłaby wjechać na pas zarezerwowany dla e-BRT. Media informowały, że to celowa demolka, ale okazało się że słup przewróciła śmieciarka.

Część krytyków zauważa, że redukcja pasów dla samochodów w centrum Bergamo (szczególnie na via Paleocapa, San Giorgio, Bonomelli i Simoncini) stworzyła nowe i trwałe korki w mieście.

System e-BRT włączony jest do istniejącego systemu taryfowego komunikacji miejskiej w Bergamo. Cena biletu zależy więc od tego ile stref przejedziemy. Przejazd całej linii e-BRT od przystanku początkowego na Piazzale Marconi do Verdellino wymaga zakupu biletu na 4 strefy. Płatność tak samo jak za bilety w Bergamo, najlepiej w aplikacji. Obowiązuje też oczywiście IO Viaggio.

Co e-BRT oznacza dla turysty?

Nic. Większość z niewielu atrakcji Bergamo znajduje się w historycznym centrum Górnego Miasta. To tam przejdziemy się wspomnianymi wcześniej kolejkami linowo-terenowymi, odwiedzimy Palazzo Moroni, wejdziemy na wieżę miejską, do katedry czy bazyliki w Bergamo. Dolne Miasto to już mniej atrakcji, a obrzeża Bergamo oraz miejscowości na trasie e-BRT z turystycznego punktu widzenia nie mają żadnych zalet.

Klasyczny turysta nastawiony na zabytki i zwiedzanie Bergamo nie ma żadnego powodu, aby jechać linią e-BRT. To ciekawostka dla zaawansowanych, którzy z niewyjaśnionych przyczyn będą chcieli zwiedzić Verdelino, Osio Sotto czy Sabbio Bergamasco.

Jedyną większą atrakcją na trasie e-BRT jest tor kartingowy w Osio Sopra oraz bunkier w Dalmine przy via Trieste (dostępny do zwiedzania z wcześniejszą rezerwacją).

Komuś może spodobać się racjonalistyczna międzywojenna architektura Dalmine projektowanego przez Giovanniego Greppiego. Zwiedzanie miejsc takich jak centrum miasteczka, Colonia Elioterapia czy robotnicze dzielnice Dalmine to już naprawdę wyższy stopień turystycznego wtajemniczenia.

Na trasie e-BRT znajduje się też miejsce w którym powstawał niewypał w postaci utopijnego industrialno-mieszkaniowego projektu Zingonia (wysiadamy w Vardellino Zingonia). Najbardziej zdegradowane kompleksy mieszkaniowe z lat 60. ubiegłego wieku zostały już jednak wyburzone chociaż ślady idei wciąż jeszcze w okolicy zobaczyć można. To jeszcze wyższy stopień lombardzkiego wtajemniczenia.

Dzięki e-BRT możemy dostać się do Leolandii przesiadając się na autobus 750 w Osio Sotto ale to bez sensu bo z Bergamo szybciej dojedziemy linią Z301.

Czy warto oszczędzić na noclegu szukając hotelów w Dalmine albo Osio Sotto? Nie, oszczędzanie w tym przypadku nie ma zbyt wielkiego sensu bo tracimy zbyt wiele czasu na dojazd do centrum Bergamo czy też do Mediolanu. Z resztą mieszkanie w rejonie fabryk w Dalmine nie ma żadnych zalet.

Skorzystanie z e-BRT ma sens jedynie dla kogoś, kto widział już naprawdę wszystko w Lombardii i chce uciec od turystycznych widoków i poznać autentyczne, codzienne życie najszarszych mieszkańców regionu. W takim przypadku ta trasa ma ogromną wartość antropologiczną i socjologiczną. Jeśli już ją jechaliście dajcie znać na naszym Facebooku.